صحيفه امام - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢١٧ - نامه در بيان حكم شرعى ذبح با دستگاه

نامه [در بيان حكم شرعى ذبح با دستگاه‌]

زمان: ٢٦ دى ١٣٤٧/ ٢٧ شوال ١٣٨٨

مكان: نجف‌

موضوع: ذبح شرعى‌

بسمه تعالى‌

٢٧ شوال ٨٨

به عرض عالى مى‌رساند، مرقوم محترم كه حاكى از سلامت وجود مسعود بود واصل و موجب تشكر گرديد. سلامت و سعادت جنابعالى را خواستار است.

راجع به «ذبيحه» به نحوى كه مرقوم شده است هيچ اشكالى در حرمت نيست. [١] از وجوهى:

يكى آنكه معتبر است در «ذابح» اسلام، و اين امر مسلّم است و دلالت بر آن دارد صحيحه محمد بن مسلم در باب پانزده كتاب ذبايح، حديث دوم. و معلوم است ذابحْ مباشرِ ذبح است، و آن در اين مورد تيغه خودكار است به قوه برق، هر چند قتل تسبيباً به او منتسب است. نظير انداختن شخصى را در مسبعه كه قاتل ملقى است لكن آكل سبُع است.

ديگر آنكه ذابح مسلم بايد در حال ذبح تسميه بگويد و تسميه در اين مورد كه از نوار است نه تسميه مسلم است و نه ذكر اللَّه است، بلكه انعكاس ذكرى است كه شخص نموده است، و اگر ذكر آن شخص باشد بايد در نماز كافى باشد، و به اين شرط دلالت دارد جمله‌اى از روايات مثل صحيحه حلبى ششم باب سابق و روايت پنجم بلكه ظاهر آيه‌

[١] پاسخ امام خمينى در جواب استفتاء از حليت يا حرمتِ ذبح حيوانات به وسيله دستگاههاى خودكار برقى در حالى كه ذكر «بسم اللَّه» از نوار ضبط صوتى كه قبلًا پر شده است و براى هر كشتار پخش مى‌شود، مرقوم گرديده است و چنانكه در پاسخ امام خمينى تصريح شده است فتواى ايشان در اين مورد «حرمت» است زيرا در فرض مذكور اولًا، ذبح‌كننده و مباشرِ ذبح دستگاه است نه انسانِ مسلمان. ثانياً، تسميه يعنى بردن نام خدا هنگام ذبح نيز به صورت شرعى تحقق نيافته است و پخش‌ بسم اللَّه‌ از نوار، انعكاس ذكر قبلى است، نه ذكر نام خدا توسط ذابح و به هنگام ذبح. ثالثاً، در روش ذبح به وسيله دستگاههاى برقى، سر حيوانات از قفا (پشت گردن) بريده مى‌شود در حالى كه يكى از شرايط ذبح شرعى، بريدن رگهاى چهارگانه است كه در قسمت حلق قرار دارند، و شروع ذبح از اين قسمت مى‌باشد.