مدعای خودشان را در پرده گفتهاند، از نظر ظواهر از قدمای صوفیه (یعنی صوفیه قرن دوم، سوم، چهارم) بیشتر پرده دری کردهاند. اگر مسئله اینها مسئله تقیه میبود، اینها نباید حرف خودشان را در زیر پرده همان چیزهایی بگویند که به حسب ظواهر شرع مکروه و مذموم است. خیلی حرف عجیبی است! عذر بدتر از گناه که میگویند همین است. اینها در پرده حرف زدند، چگونه در پرده حرف زدند؟ همه مدعای خودشان را به صورت چیزهایی گفتند که یا کفر است یا فسق! این چه جور در پرده گفتنِ به آن منظور است [که اهل ظاهر آنها را متهم به بیدینی نکنند؟] اگر به یک زبان دیگری میگفتند که مردم اشتباه میکردند، مثلًا بجای این حرفها کلماتی مانند وضو، غسل، تیمم، رکوع و سجود میآوردند و بعد میگفتند مقصود ما از سجود فلان معناست، از رکوع فلان معنا، از وضو و از تیمم فلان معنا، این نظریه قابل توجیه بود. اینها که از این الفاظ شرعی یا از الفاظ مقدس عرفی استفاده نکردهاند، از الفاظی استفاده کردهاند که مفهوم ظاهریاش یا فسق بوده یا کفر: «دین و دل به یک دیدن باختیم و خرسندیم». میگوید دینم را باختم و خرسندم. آیا این خواسته در پرده حرف بزند که مردم عوام نفهمند؟ خیلی حرف عجیبی است! تعجب میکنم از این آدم که چطور چنین حرفی زده!.

بعضی دیگر از این ناسیونالیستها چشمهایشان را باز کردهاند، خیال کردهاند که این حرفها اختصاص دارد به شعرای ایرانی و فارسی زبان و این اصطلاحات هم فقط اصطلاح میو مغ و مغبچه است و یکدفعه افتادهاند به اینکه بله، یک چیز دیگر است و آن این است که این شعرای ما در زیر سلطه عرب و اسلام بودند، میخواستند به ایران قدیم و ایران قبل از اسلام اظهار علاقه کنند، راهی نداشتند، چارهای نداشتند، آمدند این تعبیرات را آوردند برای اینکه اهل دل بفهمند که اینها دارند به ایران قدیم و ایران زمان