عرفان حافظ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٤

که فیل همیشه هندوستان خواب میبیند، ولی الاغ که هیچ وقت هندوستان خواب نمیبیند، چون الاغ چنین سابقه ذهنی ندارد، وطنش آنجا نیست. آنوقت میخواهد بگوید اینکه انسان آرزوی جاویدانی و خلود دارد و اینکه انسان جهان را با خودش بیگانه میبیند و آرزوهای خودش را آنچنان وسیع میبیند که تمام جهان برای آرزوهای او کوچک است علتش این است که اینها همه آن یادگارهایی است که از جهان دیگر دارد و آنچه در اینجا به صورت آرزو در انسان جلوه میکند مثل آن چیزی است که در عالم خواب بر فیل جلوه میکند. فیل آنچه که در بیداری دیده و به یادش هست وقتی میخوابد همان را خواب میبیند، انسان آنچه که در جهان ماقبل الطبیعه میدیده است و با آن آشنایی دارد، در این دنیا که برای او مثل خواب است- چون النّاسُ نِیامٌ فَاذا ماتُوا انْتَبَهوا [٢]- به صورت آرزوها، میلها، دردها، شوقها و هجرانها در روحش منعکس میشود. غیر انسان اینچنین نیست. (خیلی عالی است!) میگوید: