آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١٤ - آب، رمز حیات

میخواند:

وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ کلَّ شَیءٍ حَی، میگفت: هشتاد در صد وزن هرکسی آب است؛ یعنی اگر کسی پنجاه کیلو وزن داشته باشد، چهل کیلویش آب است و ده کیلو سایر مواد.

هر سلولی از سلولهای بدن ما که میگویند سه قسمت اصلی دارد: هسته سلول، غشاء رو و مایع پروتوپلاسم- که از نظر حیات، شاید اساسیترین قسمتهای سلول است- قسمت اعظم آن آب است. مبدأ تکوّن هر جنبندهای [آب است.] در اینجا قرآن «جنبنده» ذکر کرده است. البته «دابّه» شامل همه جاندارها نمیشود، ولی منشأ پیدایش سایر جانداران نیز یا مایعی است مثل نطفه، و یا آنهایی هم که از تخم به وجود میآیند باز در ماده اصلی هر تخمی آب از هر چیز دیگر بیشتر دخالت دارد.

و از همه بالاتر این که راجع به پیدایش حیات در روی زمین که علما زیاد جست و جو کردهاند ولی هنوز به یک نظر قاطع نرسیدهاند، تمام فرضیهها در اطراف این دور میزند که حیات بالاخره از آب پیدا شده است و از خشکی شروع نشده است.

این است که آب به طور کلی رمز حیات است. در قرآن در بعضی جاهای دیگر کلمه آب (ماء) به عنوان رمز و کنایهای از حیات آمده است ولو حیات معنوی. مثلًا در آیهای که در سوره مبارکه«تَبارَک الَّذی بِیدِهِ الْمُلْک» داریم، میفرماید:قُلْ ارَایتُمْ انْاصْبَحَ ماؤُکمْ غَوْراً فَمَنْ یأْتیکمْ بِماءٍ مَعینٍ [١] بگو اگر آب مورد استفاده شما یکمرتبه بخشکد، اگر چشمهها و چاهها بخشکد، چه قدرتی است غیر از قدرت خدا که آب گوارا برای شما بیافریند و بیاورد؟ ظاهر آیه خیلی روشن است ولی در تفاسیر، از ائمّه اطهار وارد شده است که این آب را به آب حیات معنوی تعبیر

[١]. مُلک/ ٣٠.