آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٣ - تسبیح و تحمید موجودات

آیاتی که در این چند جلسه تفسیر کردیم، از اول آیه نور تا اینجا، میبینیم همه ارائه صحنههای مختلف نور و ظلمت است، و البته ظلمت چیزی نیست جز همان بهره نگرفتن از نور، و فقط در مورد انسانهایی صادق است که از یکی از پرتوهایی که خدای متعال فرستاده است و انسان موظف و مکلف است که خود را به آن پرتو روشن کند [استفاده] نمیکنند. انسان مکلف و موظف است که از پرتو نور وحی و نبوت، به کمک نور فطرت خودش بهرهگیری کند، و وقتی از این نورها استفاده نکند آنگاه در ظلمت قرار میگیرد؛ و نور خدا سراسر هستی را فرا گرفته است: اللَّهُ نورُ السَّمواتِ وَ الْارْضِ. سراسر هستی روشن به نور خداست و سراسر هستی آگاه از وجود خداوند است (چون در روشنایی است نه در تاریکی) و شناسای خالق و بارئ خودش است. در این آیه مطلبی را ذکر میفرماید که این مطلب به عبارات مختلف در قرآن مجید آمده است [١]تسبیح و تحمید موجودات

یکی از حرفهایی که قرآن روی آن تکیه کرده است مسئله تسبیح و تحمید موجودات- هر دو- است. قرآن در بعضی از بیانات خودش میگوید تمام ذرات وجود، خدا را تسبیح میکنند و حمد میکنند؛ یعنی طبق منطق قرآن مثلًا چوب و فلز خدا را تسبیح میکنند، ذرات هوا تسبیحگوی خدا هستند، هر مولکول از مولکولهای آب و هر ذره از ذرات اتمی و هر ذره کوچکتر از اتم خدا را تسبیح میکند.

[١]. مطالب قرآن مجید همیشه از بشر جلوتر است، طبعاً این طور است، یعنی بشر باید کوشش کند خودش را به این حقایق برساند. انسان هرگز نباید انتظار داشته باشد که قرآن مطالب را همیشه در سطح معلومات او بیان کند، چون معلوماتْ قابل پیشروی و توسعه و تکامل است. یک کتاب بشری این طور است. یک نفر که میخواهد به نور قرآن مهتدی باشد باید گوشش به ندای قرآن باشد و ببیند از این حرفها چه درمیآید.