آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٤ - نظام نزول باران

ثُمَّ یؤَلِّفُ بَینَهُ. میبینید نویسندگان کتابها را گاهی «مؤلّف» میگویند و گاهی «مصنّف». بعضی از نویسندگان کتابها مؤلّفاند، یعنی مطالب پراکندهای را یک جا جمع کرده و در میانشان الفت و انس برقرار کردهاند؛ کارشان فقط گردآوری بوده.

ولی «مصنّف» در جایی میگویند که نویسنده، خودش در همه کتاب یا لااقل در قسمتی از آن ابتکار داشته باشد.

معروف است که یکی از شاگردان مرحوم مجلسی با ایشان یک شوخیای کرده است و آن این است که در حضور مرحوم مجلسی صحبت علامه حلّی بوده و کتابهای زیادی که علامه در قسمتهای مختلف تألیف و تصنیف کرده است، در فقه (انواع فقه به اعتبارات مختلف: فقه مختصر، فقه مفصّل، فقهی که فقط اختلافات علمای شیعه را ذکر کند مثل مختلَف، فقهی که اختلافات شیعه و سنی را با هم ذکر کند مثل تذکرة)، در منطق، در کلام، در رشتههای مختلف، و واقعاً موجب اعجاب است؛ مرحوم مجلسی به شاگردانش فرمود: آنچه هم که ما نوشتهایم کمتر از آنچه که علامه نوشتهاند نیست. شاگرد شوخی کرد، گفت: ولی با این تفاوت که آنچه ایشان نوشتهاند تصنیف است و آنچه شما نوشتهاید تألیف.

«تألیف» یعنی امور موجود را یک جا جمع کردن و بینشان الفت و وحدت برقرار کردن.

در این آیه موضوع «تألیف» آمده؛ یعنی خدا ابرهای پراکنده را به وسیله همین باد جمع میکند، مثل یک مؤلّف تألیف میکند، یک جا گرد میآورد و از اینجا انبوهی از ابر به وجود میآورد. در آن آیه «یجْعَلُهُ کسَفاً» بود (یعنی ابر را فشرده میکند) و در اینجا «یجْعَلُهُ رُکاماً». مرحله «رکام» یک مرحله بالاتر است: نه تنها ابرهای گسترده باز و پشمکمانند به