جامع المسائل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٩٥ - شيربها

جواب: اگر شيربها را به پدر زن مصالحه نكرده باشد، بلكه بخشيده باشد و عين آن وجود داشته باشد، شوهر مى‌تواند استرداد كند.

سؤال ١٤٩٧: شيربها كه متعارف است مى‌گيرند، به اين نحو است كه كسى مى‌آيد به خواستگارى دختر شخصى، آن شخص قبول مى‌كند به شرط اينكه مثلا هزار تومان پول نقد و دو قطعه فرش يا اجناس ديگر به عنوان شيربها بدهد. و گاه است كه اينها را مادر يا برادر يا عمو يا غير اينها مى‌گيرند، آيا گرفتن آن حلال است؟ و پس از عقد چنانچه زوج پشيمان شود، آيا پس گرفتن آن جايز است؟

جواب: دادن و گرفتن شيربها اگر به عنوان جعاله باشد. كه مثلا اين مال را به پدر يا به برادر دختر مى‌دهد كه واسطه شود و رضايت او را حاصل كند حلال است. و پس از عقد، زوج حق استرجاع آن را ندارد. و اگر مجرد پيشكشى و هبه به پدر زوجه و يا عمو و برادر او باشد حلال است، و مادام كه عين آن باقى است مى‌تواند استرجاع كند. و اگر زوج آن را به رضايت و طيب نفس نمى‌دهد، بلكه براى اينكه گيرنده- با اينكه زوجه راضى به تزويج است- مانع از ازدواج نشود، حرام است.

سؤال ١٤٩٨: در هنگام ازدواج، پدر يا اقوام عروس علاوه بر مهريه، پول زيادى به عنوانهاى مختلف، مثل: جعاله، شيربها، مهر حاضر، پدر وكيلى، تهيه جهيزيه مى‌گيرند. لطفا حكم آن را بيان كنيد؟

جواب: آنچه به عناوين مختلف غير از مهريه و زايد بر آن گرفته مى‌شود، چند صورت دارد:

١- اگر به عنوان جعاله، اخذ شود، شرعا اشكال ندارد و حلال است و زوج هم بعدا حق رجوع ندارد.

٢- اگر براى جلب رضايت پدر دختر، يا جلب رضايت خود دختر مى‌پردازد، گرفتن آن جايز است. ولى اگر زوج بخواهد مى‌تواند آن را تا وقتى موجود است، پس بگيرد.

٣- اگر پسر و دختر راضى به ازدواج باشند و پدر هم اصل ازدواج را اجازه دهد ولى مبلغى را با زور و اجبار به عنوان اينكه رسم است، از زوج بگيرد گرفتن‌