جامع المسائل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٠٠ - شرط زياده در قرض

سؤال ١١٦١: مديونى كه در عسرت است و نمى‌تواند دين خود را بپردازد، آيا طلبكار مى‌تواند او را تحت فشار قرار دهد و مطالبه دين كند يا خير؟ و اگر مديون قدرت دارد ولى به تأخير مى‌اندازد، آيا گناهى مرتكب شده؟

جواب: در فرض سؤال، مطالبه دين بر طلبكار حرام است و بايد مديون را مهلت دهد تا وقتى كه متمكن از پرداخت شود. و در صورتى كه مديون قدرت بر اداى دين داشته باشد، مسامحه و تأخير در اداى آن معصيت كبيره است. بلكه لازم است مديون در موقعى كه قدرت بر اداى دين ندارد، نيت اداى دين عند التمكن را داشته باشد.

شرط زياده در قرض‌

سؤال ١١٦٢: كسى كه مبلغ صد هزار تومان به كسى به عنوان قرض الحسنه به مدت يك سال بدهد، مشروط به اينكه سر سال پول فوق را به اضافه پنجاه كيلو گندم بدهد، كه طلبكار به ارزش كمتر بخرد، چه حكمى دارد؟

جواب: اين قرض ربوى و باطل است.

سؤال ١١٦٣: آيا قرض دادن به شرط اينكه قرض‌گيرنده هر ماه مبلغى به قرض دهنده بدهد، صحيح است؟

جواب: اين قرض ربوى و باطل است.

سؤال ١١٦٤: كسى مقدارى وام گرفته، آيا مى‌تواند پول را به عنوان قرض در اختيار ديگرى بگذارد مشروط به اينكه اقساط آن را بپردازد و در آخر اصل پول را هم برگرداند؟

جواب: اين عمل ربا و حرام است. مگر اينكه تحت عنوان مضاربه يا ساير عقود اسلامى در آيد [١].

سؤال ١١٦٥: آيا صحيح است كه مبلغى بعنوان رهن به صاحب خانه بدهند، به شرط اينكه منزلش را با اجاره كمتر در اختيار مستأجر قرار دهد؟

[١]- مسائلى در اين رابطه در احكام بانكها (وام بانكى ص ٢٨٦) مطرح گرديده است.