جامع المسائل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٠٧ - شك در تعلّق خمس

سؤال ٨٢٤: الف- در مورد سرمايه مخمس كه استهلاك پيدا كرده و فرسوده شده و در نتيجه قيمت آن كمتر شده است، آيا جايز است كه استهلاك و تفاوت قيمت را از سود و ربح سال كسر كرد؟ ب- چنانچه قيمت و سرمايه مخمس، تنزّل كرده، آيا از ربح و سود بين سال جبران مى‌شود؟

جواب: الف- بلى جبران و كسر كردن تفاوت قيمت و استهلاك از سود بين سال مانعى ندارد.

جواب: ب- حكم مسأله سابق را دارد و مى‌توانند كسر كنند.

سؤال ٨٢٥: اگر شخصى چيزى را به عنوان مال التجاره خريدارى كرده باشد يعنى خريده باشد تا با افزايش قيمت بفروشد و سود ببرد. آيا در موقع حساب خمس قيمت خريد حساب مى‌شود يا قيمت فعلى؟

جواب: قيمت فعلى ملاحظه مى‌شود.

شك در تعلّق خمس‌

سؤال ٨٢٦: در مورد شك در تعلّق خمس چه بايد كرد؟

جواب: اگر يقين به درآمد دارد و شك دارد كه آيا درآمد او تا سر سال باقيمانده يا نه، بايد تفحّص كند ولى اگر شك در اصل درآمد دارد تفحص لازم نيست. و اگر نسبت به مال معينى شك دارد كه آيا متعلّق خمس است يا نه؟ اصل عدم تعلّق خمس است.

سؤال ٨٢٧: اگر كسى شك كند آيا پولهايى كه در سالهاى قبل مصرف كرده متعلّق خمس بوده يا نه؟ تكليف او چيست؟

جواب: اصل برائت ذمّه اوست.

سؤال ٨٢٨: طلبه‌اى كه سهم امام عليه السّلام مصرف مى‌كند و گاهى نيز از راه تبليغ درآمدى دارد، اگر در آخر سال چيزى اضافه بيايد و نداند از كدام است خمس دارد يا نه؟

جواب: بايد با مرجع تقليد مصالحه كند.