مديريت و فرماندهى در اسلام - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٧ - غزوه «احُد» نمونهاى از شكست پيروزى آفرين!
شورى، نظريه طرفداران خروج از مدينه را انتخاب كرد (و اين گام دوّم بود).
سپس با يك نفر از اصحاب براى مهيّا كردن اردوگاه از شهر خارج شد، و محلّى را كه در دامنه كوه «احد» از جهت شرايط نظامى موقعيّت مناسبى داشت، براى اردوگاه انتخاب فرمود، و تمام پيش بينىهاى لازم را در اين زمينه انجام داد (و اين سوّمين گام بود).
روز جمعه بود، پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم پس از آن، براى اداى خطبه نماز جمعه ايستاد و بعد از حمد و ثناى خداوند يكتا، مسلمانان را از نزديك شدن سپاه قريش آگاه ساخت و فرمود: «اگر شما با جان و دل براى جنگ آماده باشيد و با چنين روحيّهاى با دشمنان بجنگيد، خداوند به طور يقين پيروزى را نصيبتان خواهد كرد!»
خلاصه، آن قدر به يارانش روحيّه داد كه همان روز هزار نفر از مهاجر و انصار رهسپار اردوگاه شدند.
پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم شخصاً فرماندهى لشكر را بر عهده داشت، و قبل از آن كه از مدينه خارج شوند دستور داد سه پرچم ترتيب دهند، يكى را به مهاجران و دو پرچم را به انصار اختصاص داد. [١]
پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم فاصله ميان مدينه تا احُد را پياده پيمود، و در طول راه از صفوف لشگر سان مىديد، و به دست خود صفوف لشكر را مرتّب و منظّم مىساخت (و اين چهارمين گام بود).
تصفيه لازم
سيره نويس معروف «برهان الدّين حلبى» در كتاب خود مىنويسد:
پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم هنوز به احد نرسيده بود كه ضمن بازديد از لشگر، گروهى را در ميان آنها ديد كه هرگز نديده بود، پرسيد اينها كيستند؟ عرض كردند:
[١]- سيره حلبى، ج ٢، ص ٢٣١، طبع قاهره.