مديريت و فرماندهى در اسلام
(١)
به جاى پيشگفتار
٨ ص
(٢)
1- ضرورت تشكيلاتواهمّيّت مديريّت
١٣ ص
(٣)
زمينه بحث
١٤ ص
(٤)
وجود هر انسان يك نظام تشكيلاتى است
١٧ ص
(٥)
اهداف اصلى مديريّت اسلامى
٢٠ ص
(٦)
حكومت اسلامى اهرمى براى وصول به چهار هدف بزرگ
٢١ ص
(٧)
2- پيامبر اسلاممدير و فرمانده بىنظير!
٢٧ ص
(٨)
نگاهى گذرا به زندگى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم
٢٨ ص
(٩)
اختناق در مكّه و آغاز هجرت
٢٩ ص
(١٠)
مديريّت دقيق در تمام مراحل
٣٣ ص
(١١)
1- ارائه عدل اسلامى در آغاز ورود
٣٣ ص
(١٢)
2- عقد مُواخات
٣٤ ص
(١٣)
3- مسجد پايگاه عبادت و حكومت
٣٥ ص
(١٤)
4- پيمان عدم تعرّض
٣٥ ص
(١٥)
5- پرهيز از جنگ در جبهههاى مختلف
٣٦ ص
(١٦)
6- ارسال نامه براى سران كشورهاى بزرگ جهان
٣٦ ص
(١٧)
7- بيعت گرفتن و ايجاد روحيه تازه در لحظات بحرانى
٣٧ ص
(١٨)
8- بينش دقيق پيامبر در آئين نبرد
٣٨ ص
(١٩)
3- مسؤوليّتها و وظايف دهگانهيك مدير و فرمانده
٤٣ ص
(٢٠)
1- تصميمگيرى
٤٤ ص
(٢١)
الف- «آگاهيها» و «تجربههاى گذشته»
٤٤ ص
(٢٢)
ب- بهرهگيرى هر چه بيشتر از مشاوره
٤٥ ص
(٢٣)
خطر استبداد!
٤٩ ص
(٢٤)
مشورت، يك وظيفه اخلاقى است يا الزامى؟
٥٠ ص
(٢٥)
زيانها و ضايعات شورا
٥٢ ص
(٢٦)
تصميمگيرى در روايات اسلامى
٥٣ ص
(٢٧)
آفات تصميمگيرى
٥٤ ص
(٢٨)
2- برنامهريزى
٥٥ ص
(٢٩)
3- سازماندهى
٥٧ ص
(٣٠)
4- ايجاد هماهنگى
٦٠ ص
(٣١)
5- ايجاد انگيزه
٦٢ ص
(٣٢)
نمونهاى از ايجاد انگيزه
٦٧ ص
(٣٣)
نمونه ديگر درجنگ صفين
٧٠ ص
(٣٤)
نمونه ديگر (خطبه معروف طارق بن زياد)
٧١ ص
(٣٥)
6- چارهجوئى در برابر حوادث پيشبينى نشده
٧٢ ص
(٣٦)
7- بررسى عوامل پيروزى و ناكامى و بهرهگيرى از آنها
٨٢ ص
(٣٧)
گزارش به موقع
٨٥ ص
(٣٨)
تشكيل شوراى جنگى
٨٥ ص
(٣٩)
تصفيه لازم
٨٧ ص
(٤٠)
غزوه «احُد» نمونهاى از شكست پيروزى آفرين!
٨٤ ص
(٤١)
آرايش صفوف جنگجويان
٨٨ ص
(٤٢)
تخلّف از دستور فرماندهى
٨٩ ص
(٤٣)
شايعه شهادت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم
٩٠ ص
(٤٤)
تحليل عوامل شكست «احُد» به عنوان پلى براى پيروزيهاى آينده
٩٣ ص
(٤٥)
8- جمع آورى اطّلاعات و آمار
٩٦ ص
(٤٦)
تاكتيكهاى جالب بعضى از مأموران اطّلاعاتى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم
١٠١ ص
(٤٧)
اين نكات در رابطه با جنگ احزاب قابل توجّه است
١٠٣ ص
(٤٨)
نفاق افكنى در لشگر كفر
١٠٧ ص
(٤٩)
ويژگيهاى يك سازمان اطّلاعات اسلامى
١٠٩ ص
(٥٠)
9- جذب نيروهاى صالح
١١٥ ص
(٥١)
آفت بزرگ در گزينشها!
١١٦ ص
(٥٢)
10- قدردانى، تشويق و توبيخ
١٢١ ص
(٥٣)
جنبههاى منفى تشويقها
١٢٢ ص
(٥٤)
شرايط تنبيه
١٢٣ ص
(٥٥)
4- صفات و شرايط مديران و فرماندهان اسلامى
١٢٧ ص
(٥٦)
معيارهاى گزينش قرآنى
١٢٩ ص
(٥٧)
چهارده شرط عمده
١٣١ ص
(٥٨)
1- ايمان به هدف
١٣١ ص
(٥٩)
2 و 3- «علم» و «قدرت»
١٣٤ ص
(٦٠)
4- امانت و درستكارى
١٣٦ ص
(٦١)
5- صداقت و راستى
١٤١ ص
(٦٢)
6- حُسن سابقه
١٤٣ ص
(٦٣)
7- وراثت صالحه
١٤٥ ص
(٦٤)
8- سعه صدر
١٤٦ ص
(٦٥)
9- دلسوزى و عشق به كار
١٤٨ ص
(٦٦)
10- تجربه و آزمودگى
١٥٠ ص
(٦٧)
12- عدالت و دادگرى
١٥٣ ص
(٦٨)
11- شجاعت و قاطعيّت
١٥١ ص
(٦٩)
14- پايبند بودن به اصول و ضوابط
١٥٨ ص
(٧٠)
13- پايگاه مردمى
١٥٦ ص
(٧١)
شرايط ديگر
١٦٠ ص
(٧٢)
5- آفات مديريّت
١٦٣ ص
(٧٣)
سى آفت مهم براى مديريّت!
١٦٣ ص
(٧٤)
6- نمونههائى از ويژگيها و شرايط مديريّتو فرماندهى در اسلام
١٦٧ ص
(٧٥)
ويژگيهاى پنجگانه فرمانده بزرگ اسلام پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم در قرآن مجيد
١٦٧ ص
(٧٦)
يك فرمانده نمونه از ديدگاه على عليه السلام
١٧٠ ص
(٧٧)
ويژگيهاى دهگانه فرماندهان سپاه و لشگر در فرمان على عليه السلام
١٧٣ ص
(٧٨)
شرايط فرماندهان ردههاى بالاى سپاه و لشگر
١٧٥ ص
(٧٩)
7- توصيههاى مهمبه فرماندهان و مديران
١٧٧ ص
(٨٠)
1- توصيه امام عليه السلام به «محمّد بن ابىبكر»
١٧٨ ص
(٨١)
2- توصيه به «عبداللَّه بن عبّاس»
١٧٩ ص
(٨٢)
4- توصيه براى هنگام رويارويى با دشمن
١٨١ ص
(٨٣)
5- توصيه ديگر براى روياروئى با دشمن
١٨١ ص
(٨٤)
6- دستور العملى براى قدردانى از خدمات يك فرمانده
١٨٢ ص
(٨٥)
3- توصيه به «قُثَم بن عبّاس» فرماندار مكّه
١٨٠ ص
(٨٦)
7- توصيه براى بزرگداشت ياد فرماندهان شهيد
١٨٣ ص
 
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص

مديريت و فرماندهى در اسلام - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٥ - ٥- ايجاد انگيزه

توان افراد باايمان را براى استقبال از چنين تجارت پرسود و عظيمى آماده مى‌سازد.

و يا چنان كه در سوره «صفّ» آمده است:

«يا أَيُّها الَّذينَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلى‌ تِجارَةٍ تُنْجيكُمْ مِنْ عَذابٍ أَليمٍ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تُجاهِدُونَ فى‌ سَبيلِ اللَّهِ بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ، يَغْفِرُ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَ يُدْخِلْكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرى‌ مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ وَ مَساكِنَ طَيِّبَةً فى‌ جَنَّاتِ عَدْنٍ ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظيمُ. وَ اخْرى‌ تُحِبُّونَها نَصْرٌ مِنَ اللَّهِ وَ فَتْحٌ قَريبٌ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنينَ؛ اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! آيا شما را به تجارتى راهنمائى كنم كه شما را از عذاب دردناك رهائى مى‌بخشد؟! به خدا و رسولش ايمان بياوريد و با اموال و جانهايتان در راه خدا جهاد كنيد، اين براى شما (از هر چيز) بهتر است، اگر بدانيد! (اگر چنين كنيد) گناهانتان را مى‌بخشد و شما را در باغهايى از بهشت داخل مى‌كند كه نهرها از زير درختانش جارى است و در مسكنهاى پاكيزه در بهشت جاويدان جاى مى‌دهد؛ و اين پيروزى عظيم است! و (نعمت) ديگرى كه آن را دوست داريد به شما مى‌بخشد، و آن يارى خداوند و پيروزى نزديك است؛ و مؤمنان را بشارت ده (به اين پيروزى بزرگ)!» [١]

براى ايجاد انگيزه در مديريّت و فرماندهى در جامعه اسلامى بايد از فرهنگ غنى و پرمايه اسلام كمك گرفت، و از طرق مختلف، آن را بارور و پرثمر ساخت؛ به عنوان نمونه، طرق زير پيشنهاد مى‌شود:

١- بهره‌گيرى هر چه بيشتر از آيات مناسب قرآن مجيد با تحليل و تفسير روشن براى ارتقاى سطح فرهنگ و اخلاق.

٢- بهره‌گيرى از متون اصلى سخنان پيشوايان بزرگ اسلام، مخصوصاً سخنان پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و خطبه‌هاى نهج البلاغه و دعاهاى صحيفه سجّاديه كه براى هر يك از


[١]- سوره صفّ، آيات ١٠ تا ١٣.