مديريت و فرماندهى در اسلام - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٤ - ويژگيهاى دهگانه فرماندهان سپاه و لشگر در فرمان على عليه السلام
ثمَّ الْصَقْ بِذَوِي المُرُوؤاتِ وَالْأَحْسابِ وَأَهْلِ الْبُيُوتاتِ الصَّالِحَةِ، وَالسَّوابِقِ الْحَسَنَةِ، ثُمَّ أَهْلِ النَّجْدَةِ، وَالشَّجاعَةِ وَالسَّخاءِ وَالسَّماحَةِ [١]:
فرمانده سپاهت را كسى قرار ده كه واجد اين شرايط باشد:
١- از همه آنها نزد تو نسبت به خداوند و پيامبر و امام دلسوزتر و خيرخواهتر!
٢- از همه آنها پاكدامنتر!
٣- از همه عاقلتر و هوشيارتر!
٤- از كسانى باشد كه دير به خشم من آيند!
٥- و به موقع عذر مىپذيرند!
٦- از آنها كه نسبت به مستضعفان رؤوف و مهربانند!
٧- و در مقابل زورمندان و مستكبران قوىّ و انعطاف ناپذير!
٨- از كسانى كه حوادث سخت آنها را از جا به در نمىبرد!
٩- هرگز ضعف و زبونى آنها را به زانو در نمىآورد!
١٠- به سراغ كسانى رو كه از خانودههاى اصيل، نجيب، با شخصيّت، صالح، خوش سابقه، با شهامت، شجاع و سخاوتمند هستند!
از بررسى اين صفات اين نكته به خوبى روشن مىشود كه اسلام تا چه حد مسؤوليّت فرماندهى و مديريّت را حسّاس مىداند، و تا چه اندازه شرايط آن را سنگين؛ به همين دليل، آنها كه در اين مشاغل قرار مىگيرند بايد براى تطبيق خود بر اين معيارها و ارزشها تلاش و كوشش كنند، يا اگر خود را واجد آن نمىدانند شجاعانه كنار روند!
بديهى است اكتساب اين صفات به آسانى ممكن نيست و جز با تهذيب نفس و خودسازى و آشنائى كامل با ارزشهاى اسلامى امكان پذير نمىباشد.
[١]- نهج البلاغه، نامه شماره ٥٣.