اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٦٩١ - مرتضی بازرگان ١ نزدیکی جبهه ملی با دولت آمریکا
مرتضی بازرگان ١
از: وزارت امور خارجه واشنگتن دی سی.تاریخ : ١٥ دسامبر ١٩٧٨ ٢٥/٨/٥٧
به: سفارت آمریکا در تهران فوری ٨٧٧٢
گزارشگر: هنری پرشت
طبقه بندی: محرمانه
شماره سند : ٦٥٨٠
موضوع : نزدیکی جبهه ملی با دولت آمریکا
١ مرتضی بازرگان برادر زاده مهدی بازرگان در ٢٤ آذر با مقام وزارتخانه تماس گرفت تا طرح جبهه
ملی را برای دولت جانشین تشریح کند. او گفت رهبریت جبهه ملی نگران این بود که مبادا آمریکا از آینده
نامعلوم پس از رفتن شاه از صحنه بترسد، او می خواست دوباره دولت آمریکا را مطمئن کند که دولتی که
توسط جبهه ملی اداره شود با آمریکا دوستانه برخورد خواهد کرد. او گفت طرحی که در ذیل تشریح
می شود مورد حمایت سنجابی و خمینی بود، هر چند که از درجه استقبال دو رهبر از آن اطلاع دقیقی
نداشت.
٢ در کابینه آینده، نه خمینی و نه هیچ ملای دیگر صاحب پست وزارت نخواهند بود. شخصیتهای
مذهبی می توانند فرماندار مشهد یا قم بشوند و در مجلس هم می توانند راه یابند.
٣ جناح مخالف از شاه خواهد خواست که یک «شورای سلطنتی» را تصویب کند، تا بعد از آنکه او
ایران را ترک کرد مسئولیتهای مقرر در قانون اساسی را از جانب وی به عهده بگیرد. این شورا متشکل از
سه نفر خواهد بود: سنجابی، عبداللّه انتظام و منوچهر سالور (مدیر کارخانه های سیمان بنیاد پهلوی، بسیار
مذهبی و مقبول شاه و مخالفینش، می باشد).
٤ شورا کابینه جدیدی به ریاست مهدی بازرگان معین خواهد کرد. در مدت کوتاهی انتخابات آزاد
مجلسین و یک هیئت قانونگذار سومی که قانون اساسی را تصحیح می کند برگزار خواهد شد. بازرگان
اسرائیل را ادامه خواهد داد. خمینی این را دوست نخواهد داشت، اما مجبور به قبول آن وضعیت خواهد
٥ اگر مجمع مقننه رأی به حفظ سلطنت دهد، شاهزاده رضا دعوت به بازگشت به ایران خواهد شد.
اگر جمهوری انتخاب شود، انتخابات ریاست جمهوری برگزار خواهد شد.
٦ جبهه ملی، دیگر شخصیتها را شامل جم، امینی، سروری در نظر گرفته بود، اما آنها انتخاب نشدند،
کمیته حقوق بشر در این باره مطلع شده بود.
٧ دولت جدید ضدکمونیست خواهد بود، حکومت نظامی را پایان می بخشد و آزادی مطبوعات را
مجاز می شمارد اما احتمالاً اعتصابات را برای یک سال ممنوع خواهد نمود. ساواک قدرت خود را از
دست خواهد داد. احتمالاً ١٠ تا ١٥ افسر بالا مقام ارتش همراه با شاه صحنه را ترک می نمایند، اکثر
افسران تصفیه شده از نیروی زمینی خواهند بود. هم اکنون جناح مخالف رهبران نظامی را که می توانند،
وفاداری ارتش را تضمین کنند انتخاب کرده است و هیچ مشکل جدی پیش بینی نمی شود. اخیرا تعدادی
از افسران با شریعتمداری و جبهه ملی جداگانه تماس گرفته اند.
٨ کارمند وزارتخانه پرسید آمریکا چه باید بکند؟ بازرگان گفت اگر آمریکا حمایت خود را از شاه
قطع کند، او و افسران نظامیش بی درنگ کشور را ترک خواهند نمود. او اظهار امیدواری نمود که آمریکا