اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٤٦٧ - مهدی بازرگان ٢٦ عضو کمیته اجرایی جبهه ملی (حداقل از اوت ١٩٧٨)

مهدی بازرگان ٢٦محرمانه(١)

٨ دسامبر ١٩٧٨

مهدی بازرگان

عضو کمیته اجرایی جبهه ملی (حداقل از اوت ١٩٧٨)

مهدی بازرگان، پروفسور، سیاستمدار و تاجر، سوابق طولانی در مخالفت با شاه را دارد. یکی از

رهبران جبهه ملی ایران است که معمولاً به NF نشان داده می شود و یکی از هفت مرد، عضو کمیته

اجرایی جبهه ملی می باشد. جبهه ملی، احیا شده همان جبهه ملی سالهای ١٩٥٠ است که ائتلافی در

حمایت از دکتر مصدق در مبارزاتش بر سر قدرت با شاه بود (٥٣١٩٥١). بعد از اینکه مصدق از مسند

قدرت برکنار شد، خیلی از اعضای آن جبهه کشور را ترک کرده و به اروپا و آمریکا فرار کردند؛ بازرگان که

یکی از حامیان فعال مصدق بود، در ایران ماند و به فعالیتهای علیه شاه ادامه داد، در حالی که از استعداد

خود در آمیختن موضوعات مذهبی با کارهای عوام فریبانه متحرکانه اش استفاده می کرد(محرمانه).

در نیمه های سال ١٩٧٨، بازرگان پس از یک دوره عدم فعالیت نسبی در سیاست دوباره ظاهر شد. او

در چندین راهپیمایی سخنرانی کرد، که در آنها او خواستار بازگشت یک دولت حقیقتا متکی به قانون

اساسی، آزادی گسترده مطبوعات، استقلال کامل قوه قضایی و انتخابات آزاد شده بود. در اکتبر ١٩٧٨،

بازرگان، برای ملاقات رهبر تبعیدی مخالفان، آیت اللّه روح اللّه خمینی به پاریس رفت. در مقایسه با

خمینی، بازرگان میانه رو است، در حالی که خمینی خواستار اتمام حکومت شاه و خاندان پهلوی است.

بازرگان رئیس نهضت آزادی ایران و کمیته دفاع حقوق و آزادی بشر است.

سابقه در مخالفت

بازرگان که پسر یک تاجر آذربایجانی است، در حدود سال ١٩٠٥ متولد شده است. او هشت سال در

پاریس درس خواند. بعد از دریافت درجه ای در ترمودینامیک از دانشگاه پاریس، در سال ١٩٣٦ به ایران

بازگشت و به عنوان یک استادیار مشغول خدمت شد، سپس به درجه استادی و بالاخره به ریاست

دانشکده مهندسی دانشگاه تهران ارتقاء یافت. در ماه مه سال ١٩٥١ او به عنوان معاون تکنیکی و پارلمانی

وزارت علوم مشغول به کار شد. در ماه بعد (ژوئن) به عنوان رئیس هیئت مدیره شرکت ملی نفت ایران از او

اسم برده شد و مسؤولیت اجرای برنامه ملی کردن نفت به وی محول گردید و تا سال ١٩٥٢ مشغول کار

بود. در فوریه ١٩٥٣، بازرگان رئیس شبکه آبرسانی تهران شد، اما بعد از سقوط مصدق، در سال ١٩٥٤،

دستگیر و در سال ١٩٥٥ مدت کوتاهی را در زندان به سر برد. (محرمانه).

در ١٩٥٧، بازرگان دوباره به تدریس در دانشگاه تهران ادامه داد. جایی که او انجمن اسلامی

دانشجویان و نهضت آزادی ایران را پایه گذاری کرد. نهضت آزادی، که اکنون منحله است، یک سازمان

دست راستی، مذهبی، بود که مدت زیادی با جبهه ملی همکاری داشت. او که یکی از اعضای کمیته مرکزی

جبهه ملی ایران در سال ٦٣١٩٦١ بود، در سال ١٩٦٤ همراه با ٩ تن دیگر از اعضای نهضت آزادی توسط

یک دادگاه نظامی به اتهام خیانت به ده سال زندان مجرد محکوم شد، اما در سال ١٩٦٧، توسط شاه عفو

شد. بعد از آزادی، او به آرامی در تهران زندگی می کرد و خود را وقف یک شرکت مهندسی می نمود، اما با

١- است. CIA ١ این سند از اسناد بیوگرافیک تهیه شده به وسیله سیا