اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ١٣٨ - وضعیت آذربایجان
حدود ساعت ١٠ بامداد اتوبوسی که قرار بود ما را به فرودگاه ببرد وارد شد و اندکی قبل از عزیمت من
بود که دکتر رجائی نماینده کمیته به هر یک از ما اجازه داد که یک دست اضافی لباس همراهمان ببریم (٨
زندانی سابق همه مایملک خود را در آتش سوزی زندان از دست داده بودند و من به هر یک از آنها یک
دست لباس از خودم به جای اونیفورمهای زندانی آنها داده بودم.) بدین ترتیب ما توانستیم دو چمدان و
چند چمدان اثاث با خود ببریم.
در آخرین لحظه ممکن دکتر رجائی همچنین به من گفت که من می توانم عکسهای خانوادگی و چند
قلم نقره آلات همراه ببرم. بنابراین من بازگشتم به اتاق طاقدار تا یک کیسه ای را پیدا کنم که چند روز قبل
آماده کرده بودم. چون چند لحظه ای در ساختمان تنها بودم به سرعت فرصت آن را یافتم تا رادیوهای
کنسولگری را خرد کنم و ساختمان را با کیسه در دست ترک کردم.
پس از هرج و مرج و خطر در تمامی طول هفته سفر به تهران تقریباً ضد به اوج رسیدن محسوب می شد.
یک هواپیمای نیروی هوایی در انتظار ما در فرودگاه تبریز بود و پس از اینکه برای بار چندم مورد بازرسی
قرار گرفت، ما ساعت یک بعد از ظهر رهسپار شدیم و یک ساعت بعد به فرودگاه مهرآباد رسیدیم.
کارمندان نیروی هوایی ترتیب حمل و نقل ما را به سفارت دادند (در یک آمبولانس به طوری که هیچ کس
در خیابانها جلوی اتومبیل ما را نگیرد) و ما در اوائل عصر ١٨ فوریه به سفارت رسیدیم زندانیان اتریشی و
استرالیایی و دو زندانی آلمان غربی به زودی به سفارتخانه های خودشان رفتند و چهار زندانی آمریکایی
بلافاصله از طریق خط تخلیه در معرض تشریفات حرکت قرار گرفتند (روز بعد ایران را ترک کردند) و من
در تهران باقی ماندم.
وضعیت آذربایجان
سند شماره (١٤)
از : سفارت آمریکا تهرانتاریخ : ٢٢ مارس ١٩٧٩ ٢٢ فروردین ١٣٥٨
به : وزارت خارجه واشنگتن. دی. سی
طبقه بندی : سری
گزارشگر : ویلیام. سولیوانشماره : ٣١٥٢
موضوع : وضعیت آذربایجان
١ (تمام متن سری است)
٢ یک ایرانی که آگاه به مسائل سیاسی می باشد، در شب ٢٠ مارس ١٩٧٠، که تازه از اردبیل برگشته
بود به من گفت که، موقعیت آذربایجان بسیار حساس و خطرناک می باشد. او گفت که کمیته های
«خودمختاری» در هر شهر و روستایی در حال متشکل شدن می باشند تا در مقابل دولت تهران قیام نمایند.
او معتقد بود که به محض اینکه این کمیته ها متشکل شدند، دیگر برای آذربایجان مسئله بسیار ساده ای
است که یک شبه اعلام خودمختاری و استقلال و اعلام تشکیل جمهوری خلق نمایند.
٣ به نظر وی روسها از دور با همکاری نیروهایی که در جریان انقلاب از زندان آزاد شده اند مسئله را
رهبری می کنند. او نگران است که دوباره وقایع سالهای ٤٧ ١٩٤٦ در آذربایجان تکرار گردند.
٤ او همچنین تبلیغات اخیر شوروی در مورد افغانستان را نسبت به ایران، آمریکا و انگلیس تهاجمی
می داند و معتقد است که این «دروغ بزرگ» به این دلیل است که فعالیتهای خرابکارانه روسها را در