اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ١٤٤ - ایران از دیدگاه دو استاد دانشگاه

سند شماره (١٧)

از : سازمان امور خاور نزدیکتاریخ : ٢٩ مارس ١٩٧٩ نهم فروردین ١٣٥٨

به : پرونده ها

طبقه بندی : محرمانه

موضوع : ایران از دیدگاه دو استاد دانشگاه

در ٢٨ مارس کارمندان سازمان امور خاور نزدیک فرصتی داشتند تا با چند تن از متخصصان برجسته

غیردولتی آمریکایی در مورد ایران ملاقات و گفتگو داشته باشند که بعضی از نظرات آنها قابل توجه

می باشد. هنگام نهار بحثی دسته جمعی با ماروین زونیس (از دانشگاه شیکاگو) داشتیم و در موقع غروب

در بحثی با ریچارد کاتم (از دانشگاه پیتسبورگ)، جیم هواگلند (از روزنامه واشنگتن پست) و دیگران

شرکت کردیم. مهمترین مسائل طرح شده در مورد ایران در ذیل می آید:

زونیس (که فوراً اقرار کرد که اخیراً هیچ گونه تماسی با خمینی و اعضای دولت بازرگان نداشته، اما

تعداد زیادی از ایرانیان دیگر را دیده است):

وی گفت که اگر لازم باشد، برچسبی برایش قائل شویم، بهتر است بگوییم او نسبت به پیشامدها و

روندهای ایران بدبین است.

او انقلاب را به عنوان رجوعی به سوی اصالت اجتماعی و سیاسی ایرانی دانسته و اسلام را

وسیله ای برای رسیدن به این شخصیت فرهنگی می بیند.

او در گذشته تحت تأثیر بازرگان بود و او را چندین بار در سالهای اولیه دهه ١٩٦٠ دیده است، ولی

الآن زونیس چند نگرانی در مورد بازرگان دارد: بازرگان اهمیت ارتش را در وضع کنونی ایران درک

نمی کند، او حاکمیتش را بر کشور اعمال نکرده، او ارتباط محکمی نه با جبهه ملی دارد و نه با خمینی (اکثر

ما به ارزیابی او در این مورد اعتراض کردیم) عضویت جبهه ملی در کابینه بازرگان مفید نیست، سنجابی

یک احمق است. با وجود این مشکلات، بازرگان قدرت بالقوه مردی مانند مصدق شدن را دارد. سادگی او

در زندگی و سبک کار همراه با ملی گرایی او، در این مورد برجسته است.

یزدی واقعاً یک منبع خطر بالقوه است. او با مذهب گرایی متعصبانه و ٠٠٠/١٠٠ مرد مسلح

می تواند دنباله رو رضاخان در دهه ١٩٢٠ باشد. اگر خمینی به زودی بمیرد، یزدی ممکن است رهبری را به

عهده بگیرد.

متین دفتری هیچ نوع جذبه شخصی ندارد، ولی گروه جدیدش بالقوه خیلی مهم است.

با توجه به مشکلات اخیر ایران، انقلاب ممکن است مقداری از محبوبیت خود را از دست بدهد، لذا

شرکت در آن شاید دیگر برای رسیدن به قدرت سیاسی مفید نباشد.

تظاهرات زنان نمایانگر مخالف روزافزون غربزدگی با اصالت گرایی خمینی است.

کاتم (که خمینی و بعضی از همراهانش را دیده و بیشتر از زونیس طرفدار آنها است):

ایرانیان، آمریکا، شوروی و چین را امپریالیست می دانند و انقلاب اخیر تا حدی برای رهایی از

کنترل امپریالیستها می باشد.

در آینده نزدیک ایران خیلی به دنیای سوم نزدیک خواهد شد و از آنها حمایت خواهد کرد. چون

رهبری انقلاب آنان را به عنوان همنوعان قربانی شده ابر قدرتهای امپریالیست می بیند.