جامى از زلال كوثر - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٢٤ - زهرا در جلوگاه وارستگى
و پسند خدا براى بندگان؛ نه دنياى پست و فانى بلكه سراى راست و باقى: تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيَا و اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ؛[١] شما متاع دنيا را ميپسنديد در حالى كه خداوند براى شما آخرت را ميپسندد.
فاطمه(عليها السلام) هماره در پى نزديكى بيشتر به خداست؛ در حالى كه دنياگرايى مانع رسيدن بدين هدف والاست. دنيا، فريبكار است و دام گستر. دنيا با مظاهر دلرباى خويش آدميان را ميفريبد و روح ملكوتى ايشان را زمينگير خانه بلا و گرفتارى ميکند.[٢]
از اين روى فاطمه(عليها السلام) در انتخاب بين دنيا و آخرت، سراى باقى را برگزيده و سيره زندگانى خويش را بر بياعتنايي به زخارف دنيايى و قناعت به حداقل نيازهاى ضرورى بنا ساخته بود. زندگانى او به دور از تشريفات و تجملات و در عين سادگى، لبريز از صفا، نشاط و زيباييهاي معنوى بود. سادهزيستي فاطمه نه از روى فقر و نادارى كه برخاسته از اوج معرفت و غناى روحى آن حضرت بود. بهترين شاهد اين مدعا، آن دوران از زندگانى فاطمه(عليها السلام) است كه فدك در اختيار ايشان بود. فدك، سرزمين حاصلخيزى بود كه ميتوانست تمام گندم مورد نياز مدينه را تأمين كند. بعد از آنكه پيامبر، به فرمان خداوند، فدك را به دخترش بخشيد، تمام درآمد آن[٣] در اختيار فاطمه قرار ميگرفت؛ اما اين درآمدِ زياد نتوانست صفا و سادگى زندگى ايشان را دگرگون سازد؛ چرا كه فاطمه از دنيا رهيده، تمام حاصل فدك را فداى رضايت و خشنودى خداوند ميکرد.[٤] بارى، سادهزيستي فاطمه نه پيامد جبر و تحميل روزگار، كه رهاورد انتخابى عارفانه بود.
او وارستگى از دنيا را از پدرى آموخته بود كه در مقام تهذيب و تزكيت دخترش ميفرمود: دخترم! پدر و شوهر تو فقير نيستند. خداوند، گنجينههاي طلا و نقره زمين را به من عرضه كرد؛ ولى من آنچه را نزد پروردگارم باقى ميماند، برگزيدم. دخترم! اگر از آنچه كه پدرت (از حقيقت دنيا) ميداند آگاه شوى، دنيا از چشمت فرو ميافتد.[٥]
[١] انفال(٨): ٦٧ [٢] براى شناخت ديدگاه قرآن مراجعه فرمايد به كتاب اخلاق در قرآن، آيتالله مصباح يزدى: ص ٢١٣ ـ ٢٣٠. [٣] درآمد ساليانه فدك را بين ٧٠٠٠٠ تا ١٢٠٠٠٠ سكه طلا ثبت کردهاند. بحارالانوار: ج ٢٩، ص ١١٨. [٤] تمام درآمد فدك تقديم فاطمه(عليها السلام) ميشد؛ اما آن حضرت تنها به اندازه نياز ضرورى خود از آن برميداشت و بقيه را بين نيازمندان تقسيم ميفرمود. بحارالانوار: ج ٢٩، ص ١٢٣، حديث ٢٥. [٥] رسولالله(صلى الله عليه وآله): يَا بُنَيَّة! مَا اَبُوكِ به فقير وَ لاَ بَعْلُكِ به فقير وَ لَقَدْ عُرِضَتْ عَلىَّ خَزَائِنُ الْاَرْضِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ فَاخْتَرْتُ مَا عِنْدَ رَبِّى عَزَّوَجَلَّ. يَا بُنَيَّة! لَوْ تَعْلَمِينَ مَا عَلِمَ اَبُوكِ لَسَمَجَتِ الدُّنْيَا فِى عَيْنَيْكِ ... . بحارالانوار: ج ٤٣، ص ١٣٣.