طبق آیاتی از قرآن کریم، امام حسین (علیه‌السلام) جزو افرادی است که به ظاهر و باطن قرآن کریم دسترسی دارد. خداوند متعال در آیاتی از سورۀ «واقعه» در توصیف قرآن کریم می‌فرماید:

«إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَريمٌ * في‌ كِتابٍ مَكْنُونٍ* لا يَمَسُّهُ إِلاَّ الْمُطَهَّرُونَ»[٣٩٩]؛ آن، قرآن كريمى است كه در كتاب محفوظى جاى دارد و جز پاكان نمى‌توانند به آن دست زنند [دست يابند].

در تبیین و یافتن مصداق «مطهرون»، می‌توان به آیۀ شریفه ٣٣ سوره «أحزاب» مراجعه کرد که خداوند در قسمتی از این آیۀ کریمه می‌فرماید: «إِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهيراً». ملاحظه می‌گردد که در این آیه شریفه، «مطهرون» همان «اهل‌بیت» هستند که خداوند آن‌ها را از هر گونه رجس و پلیدی پاک کرده است. طبق سبب نزولی که در منابع تفسیری و روایی فریقین، ذیل این آیۀ شریفه نقل شده است[٤٠٠]، مقصود از «اهل‌بیت» در آیه، اصحاب کساء یعنی علی (علیه‌السلام) ، فاطمه (سلام‌الله‌علیها) ، حسن و حسین (علیهماالسلام) هستند. در نتیجه با در کنار هم نهادن آیات مذکور و شأن نزول نقل‌شده پیرامون آیۀ ٣٣ أحزاب، می‌توان گفت امام حسین (علیه‌السلام) از مصادیق «مطهرون» است که به فهم ظاهر و باطن قرآن کریم دسترسی دارد. مؤید دیگر این استدلال، روایاتی است که ذیل آیه ٧٨ سورۀ «واقعه» نقل شده و اهل‌بیت (علیهم‌السلام) را مصداق «مطهرون» معرفی می‌کنند.[٤٠١]

٥. بطن آیات

یکی از مهم‌ترین روش‌های تفسیری، تفسیر باطنی قرآن کریم است که گاه از آن به تفسیر اشاری، رمزی و شهودی نیز یاد می‌شود.[٤٠٢] عبدالعظیم زرقانی در تعریف آن چنین آورده است: «تفسیر اشاری، تأویل غیرظاهری قرآن است که به استناد اشارۀ پنهانی که برای اهل سلوک و تصوف آشکار می‌شود، می‌توان میان معنای باطن یا معنای ظاهر قرآن نیز جمع کرد.»[٤٠٣]

آیت‌الله معرفت در این ‌باره چنین آورده است: «اهل عرفان باطنی، تفاسیری دارند که بر اساس تأویل ظواهر و عمل به باطن تعبیرات قرآن و نه دلالت ظاهری مبتنی است. چنین تفسیری بر دلالت رمز و اشاره در اصطلاح آنان تکیه دارد؛ که از باطن کلام برگرفته می‌شود و صراحت لفظ به حساب نمی‌آید.»[٤٠٤]

[٣٩٩] . واقعه: ٧٧ـ٧٩.

[٤٠٠] . اسناد آن در قسمتهای پیشین همین پژوهش مورد بررسی قرار گرفت.

[٤٠١] . کتاب سلیم بن قیس هلالی، ج٢، ص٨٤٧؛ مناقب ابن‌شهرآشوب، ج٢، ص٢٣٠؛ الإحتجاج، ج١، ص١٥٦.

[٤٠٢] . رابطۀ متقابل کتاب و سنت، ص‌٤٩١.

[٤٠٣] . مناهل العرفان، ج٢، ص‌٨٦.

[٤٠٤] . التفسیر و المفسرون، ج٢، ص٥٢٦.