معراجنامه - ابن سينا - الصفحة ١١ - بخش اول

ازهرى ٢٨٢- ٣٧١ سلمى ٤١٢ اما زبان پهلوى در زمان ساسانيان نام رسم الخط مخصوص ايرانيان آن ايام بود و چون مسلمين كتب فارسى عهد ساسانى را كه بان رسم الخط مى‌نوشتند از آن خط بخط عربى برگرداندند آن زبان پهلوى معروف گرديد و الا پهلوى تا مدتى اسم لغت و كتابت و رسم الخط بوده مثلا ابن حوقل در كتاب مسالك الممالك خود مى‌نويسد (اهالى فارس سه زبان دارند يكى فارسى كه زبان تكلم اهالى است و تمام مردم فارس آن را مى‌دانند ديگر زبانى كه كتب عجم و ايام ايشان و مكاتبات زردشتيان بان است و آن پهلوى است و براى آنكه مردم فارس آن را بفهمند محتاج بتفسير است سوم زبان عربى كه مكاتبات و دفاتر دولتى بان است از اين عبارت خوب معلوم ميشود كه در فارس در اواسط قرن چهارم يعنى دوره استيلاى آل بويه بر آن مملكت و رواج كلى بازار ادبيات عرب باز زبان تكلم عمومى فارسى بود ولى كتابت مراسلات و دواوين بعربى ميشد و زردشتيان هم هنوز خط پهلوى را براى مكاتبات بين خود حفظ كرده و بان خط كه مخلوطى بوده است از لغات ايرانى و آرامى و فهم آن براى عامه بتفسير احتياج داشته مكاتبه مى‌كردند و كتابهائى بان خط داشتند) چون صحبت از زبان درى و پهلوى بميان آمد بى‌مناسبت نديديم‌