معراجنامه - ابن سينا - الصفحة ٣٨
كيفيت بمفاد با صرف و نحو و لغت حل ميشود ولى كيفيت بمراد تنها علم و منظور صانع را لازم دارد بنا بر اين گفتگو مىبينيم تفاسيرى كه بر قرآن نوشته شده در بعضى مواضع چون مطلب آشكارا بوده است بكيفيت بمفاد عمل گرديده و در بعضى موارد از خود اظهارات مفصلى مفسرين نمودهاند كه عقلا غلط است زيرا منظور صانع را ندانسته عمل كردهاند اينجا نبى بايد تفسير آيه يا سوره كند لاغير از اين لحاظ مفسرين ما در بحرى غوطهور شدهاند كه پايانى بر آن ظاهر نيست در اينجا مطلب بسيار و گفتگو زياد است ولى از خوف اطاله كلام بموجز نويسى پرداختيم
- معراج-
پس از درك اين مطالب گفته ميشود فرق است بين ضرورى دين و غير ضرورى ضرورى دين آنست كه متفق عليه باشد بين كليه فرق مختلفه اسلام و عموم فرق آن را قبول نمايند مانند نماز- روزه- حج- معراج- معاد غير ضرورى آنست كه متفق عليه بين كافه فرق نبوده و هر كسى بنوعى او را تعبير كند اگر شخصى ضرورى دين را قبول نكرد كافر محسوب ولى در قبول و رد كردن غير ضرورى اطلاق كفر باو روا نيست نكته بسيار مهمى است كه بايد متذكر شويم اينكه كيفيت معراج در تعبيرها تغيير ميكند مثلا فرقه از اسلام باصل معراج و معاد كه ضرورى دين است قائلاند ولى دسته معراج را جسمانى و گروهى