مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ١٨ - ج
قبول تحويل بگيرد صحيح است هر چند ثمن را نقدا نپردازد و ثمن در اين صورت به ذمه است.
س ٢٦
- در بنگاه معاملاتى معامله باين صورت نوشته مىشود كه زيد شش دانگ خانه معين را فروخت به عمرو بمبلغ معين و مبلغى از ثمن در مجلس پرداخت شده و مبلغى هم پس از تنظيم سند در محضر پرداخت شود و بقيه از ثمن بعد از تخليه به فروشنده پرداخت شود آيا شرعا نقل و انتقال انجام شده و خانه از ملك فروشنده خارج و داخل در ملك خريدار شده حكم آن را بيان فرمائيد.
ج
- در فرض مسأله اگر آن چه واقع شده مجرد نوشته دفتر است نقل و انتقال حاصل نشده و اگر صيغه عقد عربى يا فارسى خوانده شده نقل و انتقال حاصل شده است و اما معاطات باين نحو كه ثمن قبلا داده شود و مبيع قبض نشود بنظر حقير مورد اشكال است.
(تعريف مثلى و حكم آن)
س ٢٧
- وقتى كه به حواشى بعضى كتب فقهيه براى فهم قاعده اشياء مثلى و قيمى مراجعه و بررسى نمودم متحير شدم بفرماييد ملاك مثلى و قيمى چيست.
ج
- مشهور در بيان مثلى فرمودهاند چيزهائى كه اجزاء آن متقارب در قيمت و خواص باشد مثلى مىباشد و اگر چنين نبود قيمى است البته در چيزهائى كه مثل حبوبات است و با تعريف مشهور تطبيق مىكند واجب است مطابق فتواى مشهور عمل شود و اما مثل پتو، چراغ، ماشين و منسوجات كارخانجات كه بنظر عرف مثلى است ولى تعريف مشهور با آن تطبيق نمىكند رعايت احتياط لازم است بدين ترتيب كه اگر ضامن در اشياء فوق الذكر و امثال آن در مقام ابراء ذمه خود از همين اجناس پرداخت كند مالك قبول نمايد و مطالبه قيمت ننمايد و اگر مالك مطالبه مثلى بنظر عرف را نمود ضامن همان مثلى بنظر عرف را بپردازد تا يقين