گشته، اثراتش در اعضاء رئيسه پديدار مىگردد. اگر عرق نمىكند و پوستتان خشك است، و يا رنگ رويتان پريده و پيشانيتان پر چين و چروك و پلك چشمانتان متورم است، بدانيد غده در قى شما خوب كار نمى كند. كليه غده‌ها در متابليسم تأثير مىكنند.
يكى از علل پيرى را رشد فوق العاده ياخته ملتحمه دانسته اند كه بر اثر ضعف فعاليت غده‌ها توليد مىشود.
با وجود اينكه غده‌ها همه بر ضد يكديگر فعاليت مىكنند، باز باهم رابطه دارند. مثلا غده‌هاى واقع روى گرده به فشار خون نيرو مىدهد. ولى غده در قى موجب ضعف غدهء صنوبرى و ساير غده‌ها مىگردد و بدين سان است كه هارمونى فعاليت شيميايى بدن محفوظ مى ماند.
تنها چيزى كه از به هم خوردن اين هارمونى جلوگيرى مىكند، خود تندرستى است. اندوه يا خشم ممتد و عواطف منفى ديگر، در به هم زدن اين هم آهنگى رل مهمى بازى مى كنند. پيداست اگر يكى از اين غده‌ها فعاليتشان زيادتر شود، زيان مىرساند. مثلا فعاليت فوق العاده " گونادها " كه غدد جنسى هستند، ساير غده‌ها را هم ضعيف مىكنند. به همين جهت است كه افراط در شهوترانى، زيان آور است. علت اينكه در سالخوردگى شخص كمتر در مقابل امراض مقاومت مىكند، ضعف همين غده‌هاست. دو چيز موجب تصلب انساج كه يكى از علائم پيرى است مىگردد آن عبارتست از: فعاليت فوق العاده غده فوق كليوى، كه موجب افزايش فشار خون مى گردد و ديگرى عبارتست از: فساد غده در قى و در صورتى كه سالم باشد بوسيله كاهش فشار خون فوق العاده غدهء كليه را خنثى مىكند.
براى درمان غده‌هايى كه در زير پوست تشكيل شده و گاهى خيلى بزرگ مى شوند، كوبيدهء برگهاى جعفرى را در الكل خيس كنيد. اين ضماد را صبح و شب تجديد نموده و به قدرى تكرار كنيد تا غده‌ها به كلى بر طرف گردند.

(٢٥١)