گفتار معصومين( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٢ - عفو در روايات
٢. امام على عليه السلام مىفرمايد:
«الْعَفْوُ تاجُ الْمَكارِمِ
؛ عفو و گذشت تاج فضايل اخلاقى است». [١]
مىدانيم تاج هم نشانه عظمت و قدرت است و هم زينت، كه بر بالاترين عضو بدن يعنى سر گذاشته مىشود، اين تعبير نشان مىدهد كه عفو و گذشت در ميان همه فضايل اخلاقى موقعيّت خاصّى دارد.
٣. باز هم امام على عليه السلام مىفرمايد:
«شَرُّ النّاسِ مَنْ لايَعْفُو عَنِ الزَّلَّةِ وَلا يَسْتُرُ الْعَوْرَةَ
؛ بدترين مردم كسى است كه از لغزشها نمىگذرد و عفو نمىكند، و عيوب مردم را نمىپوشاند». [٢]
٤. عفو مايه عزّت است. رسول اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد:
«عَليكُمْ بِالْعَفْوِ فَانَّ الْعَفْوَ لايَزيدُ الْعَبْدَ الّا عِزّاً فَتَعا فَوْا يُعِزُّكُمُ اللَّهُ
؛ عفو و بخشش را شيوه خود قرار دهيد، زيرا گذشت جز به عزت انسان نمىافزايد، پس نسبت به يكديگر گذشت داشته باشيد تا خدا شما را عزيز كند». [٣]
٥. امام صادق عليه السلام مىفرمايد:
«مُرُوَّتُنا أهْلَ البيتِ الْعَفْوُ عَمَّنْ ظَلَمَنا و اعْطاءُ مَنْ حَرَمَنا
؛ روش مردمى ما خاندان عبارت است از: عفو و گذشت نسبت به كسانى كه بر ما ستم كردهاند و بخشش به كسانى كه از ما دريغ داشتهاند». [٤]
انواع عفو:
فضيلت عفو و گذشت به عنوان يك اصل از نظر شرع، عقل، كتاب و سنّت جاى ترديد نيست؛ امّا اين بدين معنا نيست كه استثنايى نداشته باشد، بلكه مواردى پيش
[١] شرح غررالحكم، ج ١، ص ١٤٠، ح ٥٢٠.
[٢] شرح غررالحكم، ج ٤، ص ١٧٥، ح ٥٧٣٥.
[٣] الحقائق فى محاسن الاخلاق، ص ٧٥؛ و اصول كافى، ج ٢، ص ١٠٨، ح ٥.
[٤] وسائل الشيعه، ج ٨، ص ٥٢٣؛ تحف العقول، حكمت ٢٦؛ بحارالانوار، ج ٧١، ص ٤٠١.