گفتار معصومين( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٥ - چند نكته در باره انفاق

مِمَّا تُحِبُّونَ»؛ هرگز به (حقيقت) نيكوكارى نمى‌رسيد مگر اينكه از آنچه دوست مى‌داريد (در راه خدا) انفاق كنيد». [١]

در اينكه مقصود از كلمه «برّ» در اين آيه چيست؟ مفسّران نظرات مختلفى دارند.

بعضى آن را به معناى بهشت و بعضى به معناى پرهيزكارى و تقوا، و بعضى به معناى پاداش نيك گرفته‌اند؛ ولى «برّ» معناى وسيعى دارد و به تمام نيكيها واعمال پاك گفته مى‌شود. بنابراين يكى از شرايط رسيدن به مقام نيكوكاران واقعى، انفاق كردن از اموالى است كه انسان علاقه زيادى به آنها دارد.

در ذيل اين آيه در تفاسير آمده است: يكى از ياران پيامبر صلى الله عليه و آله به نام‌ ابوطلحه انصارى‌ در مدينه نخلستان و باغى بسيار مصفّا و زيبا داشت، در آن چشمه آب صافى بود كه هر موقع پيامبر صلى الله عليه و آله به آن باغ مى‌رفت، از آن آب ميل مى‌كرد و وضو مى‌گرفت. علاوه برهمه اينها آن باغ درآمد خوبى براى ابوطلحه داشت. پس از نزول آيه فوق او به خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و عرض كرد: مى‌دانى كه محبوب‌ترين اموال من همين باغ است، و من مى‌خواهم آن باغ را در راه خدا انفاق كنم تا ذخيره‌اى براى رستاخيز من باشد، پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود:

«بَخٍ بَخٍ ذلِكَ مالٌ رابِحٌ لَك‌

؛ آفرين برتو، اين ثروتى است كه براى تو سودمند خواهد بود» سپس فرمود: من صلاح مى‌دانم كه آن را به خويشاوندان نيازمند خود بدهى، ابوطلحه دستور پيامبر صلى الله عليه و آله را عمل كرد و آن را درميان بستگان خود تقسيم كرد. [٢]

٧. خداوند مجازات ثروت‌مندانى كه انفاق نمى‌كنند را بيان كرده و مى‌فرمايد:

« «وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنفِقُونَهَا فِى سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ* يَوْمَ يُحْمَى عَلَيْهَا فِى نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوَى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوبُهُمْ وَظُهُورُهُمْ هَذَا مَا كَنَزْتُمْ لِأَنفُسِكُمْ فَذُوقُوا مَا كُنتُمْ تَكْنِزُونَ»؛ و كسانى كه طلا و نقره را گنجينه (و ذخيره و

[١] آل عمران، آيه ٩٢.

[٢] تفسير مجمع البيان و صحيح مسلم و صحيح بخارى ذيل آيه مورد بحث.