گفتار معصومين( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٣ - چند نكته در باره انفاق
نمىكند مگر اينكه خداوند عوضش را به او خواهد داد. [١]
٣. صدقه اوّل به دست خدا مىرسد بعد به دست سائل؛ در روايتى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم:
«إنّ الصّدقَةَ تَقَعُ في يَدِاللَّهِ قَبْلَ أنْ تَصِلَ إلى يَدِ السائِل
؛ صدقه پيش از آنكه در دست نيازمند قرار گيرد، به دست خدا مىرسد». [٢]
امام سجّاد عليه السلام مىفرمايد:
«إنّ الصَّدَقةَ لا تَقَعُ في يَدِالْعَبْدِ حتّى تَقَعَ في يَدِ الرَّبِ
؛ صدقه در دست بنده نمىافتد مگر اينكه قبلًا در دست خدا قرار گيرد». [٣]
حتّى در روايتى تصريح شده كه همه اعمال آدمى را فرشتگان تحويل مىگيرند، جز صدقه كه مستقيماً به دست خدا مىرسد. [٤]
اين مضمون از طريق اهل سنّت نيز از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در صحيح مسلم و بخارى آمده است: «هيچ كس از شما صدقهاى از درآمد حلال نمىپردازد- و البتّه خداوند جز حلال قبول نمىكند- مگر اينكه خداوند با دست راست خود آن را مىگيرد، حتّى اگر يك دانه خرما باشد، سپس در دست خدا نمو مىكند تا بزرگتر از كوه شود». [٥]
اين احاديث بيانگر اهميّت فوق العاده خدمات انسانى و كمك به نيازمندان است.
از بعضى احاديث استفاده مىشود كه پيشوايان معصوم گاهى پيش از آنكه صدقهاى را به شخص نيازمند بدهند، نخست دست خود را به علامت احترام و تعظيم مىبوسيدند، سپس آن را به نيازمندان مىدادند، و يا اينكه نخست آن را به نيازمند مىدادند بعد از او مىگرفتند و آن را مىبوسيدند و مىبوييدند و به او باز مىگردانيدند، چرا كه با دست خدا روبرو بودند.
[١] تفسير برهان، ج ٣، ص ٣٥٤؛ اصول كافى، ج ٢، باب الثناء قبل الدعاء، ح ٨.
[٢] تفسير مجمع البيان، ذيل آيه ١٠٤ سوره توبه.
[٣] تفسير عياشى، ذيل آيه ١٠٤ سوره توبه.
[٤] همان مدرك.
[٥] تفسير المنار، ج ١١، ص ٣٣؛ بحارالانوار، ج ٩٦، ص ١٣٤.