اسلام در يك نگاه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٧ - جانشينان پيامبر صلى الله عليه و آله
داشت، بحال خود واگذارد و براى بعد از وفات خود پيش بينى لازم را نكند.
از سوى ديگر نمىتوانست اين امر را به انتخاب مردم نيز واگذار كند، چرا كه جانشينان پيامبر صلى الله عليه و آله بايد صفات ويژه پيامبر را از «علم، تقوا و مقام، عصمت» داشته باشند. بديهى است آگاهى بر وجود اين صفات در كسى، جز براى خداوند ممكن نيست چون اينها امورى نيستند كه با مشاوره و انتخاب مشخّص گردند.
به همين دليل روشن، بايد جانشينان پيامبر صلى الله عليه و آله به وسيله خود او و از طرف خداوند تعيين گردند، و لذا پيامبر اسلام در طول عمر خود- به خصوص در سال آخر كه احساس مىكرد وفاتش نزديك شده- جانشين خود، على عليه السلام را به مناسبتهاى گوناگون معرّفى نمود، و داستان «غدير خم» را كه شنيدهاى در تمام تواريخ اسلامى ثبت گرديده يكى از اين موارد است.
اين جريان در سال آخر عمر پيامبر صلى الله عليه و آله پس از بازگشت از حجّة الوداع (آخرين حج) در سرزمينى به نام «غدير خم» صورت گرفت، و پيامبر صلى الله عليه و آله در آنجا على عليه السلام را در مقابل ديدگان دهها هزار تن به طور رسمى به جانشينى خود تعيين نمود.
متأسّفانه بعضى روى جهات مختلفى به اين وصيّت پيامبر صلى الله عليه و آله عمل نكرده و سرچشمه شكافى در ميان مسلمانان شدند.
به همين صورت يازده تن ديگر از دودمان پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله كه بر جاى او نشستند نيز از طرف امام پيشين تعيين شدند كه اسناد آن در كتب معتبر حديث ما ثبت شده است.