اسلام در يك نگاه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٧ - خمس
خمس
«خمس» به معنى پرداختن «٢٠ درصد» از مازاد درآمد سال پس از كسر تمام هزينههاى زندگى سالانه و يكى از اقلام مالياتهاى اسلامى است كه به منظور تأمين زندگى نيازمندان و مبارزه با فقر، توسعه تبليغات اسلامى و تأمين ساير نيازمندىهاى مادّى و معنوى جامعه اسلامى تشريع شده است.
خمس به همه در آمد تعلق نمىگيرد، بلكه مربوط به مازاد از مخارج سالانه است، بنابراين كسانى كه مخارجشان از درآمدشان بيشتر و يا مساوى است هيچگونه وظيفهاى در اين قسمت ندارند، و تنها كسانى كه در آمدشان از مخارجشان بيشتر است بايد ٢٠ درصد باقيمانده درآمد سال خود را به بيتالمال بپردازند و اين رقمِ قابل توجّهى براى بيتالمال اسلام محسوب شده و به مسلمين امكان مىدهد كه بسيارى از مشكلات مادّى، اجتماعى و دينى را حل كنند.
البتّه خمس منحصر به مازاد در آمد كسب و كار نيست، بلكه در معدن، غوص (آنچه به وسيله غوّاصى از دريا خارج مىشود)، گنجهاى بدون صاحبى كه از زير خاك بيرون مىآورند، و در غنايم جنگى نيز خمس واجب است، در اين موارد خمس به همه درآمد تعلق مىگيرد و تنها هزينههاى انجام كار از آن كسر مىشود.
طرز تقسيم خمس و تعيين مصارف دقيق آن در فقه اسلامى مذكور و شرح آن از عهده اين بحث فشرده خارج است.