احکام دفاع و امر به معروف و نهی از منکر - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤١ - رفتار با اسرای جنگی
امام رضا ٧ در فلسفه تحريم آن مىفرمايد:
«حَرَّمَ اللَّهُ تَعالَى الْفِرارَ مِنَ الزَّحْفِ لِما فيهِ مِنَ الْوَهْنِ فِى الدّينِ وَالْاسْتِخْفافِ بِالرُّسُلِ وَالْائِمَّةِ الْعادِلَةِ عَلَيْهِمُالسَّلامُ ...» [١]
خداوند متعال به اين دليل فرار از ميدان نبرد را حرام كرده كه موجب سستى در دين و تحقير برنامه پيامبران و امامان عادل مىگردد.
فقيهان نامدار شيعه گريز از صحنه نبرد را مجاز ندانستهاند؛ چنانكه شهيد ثانى قدس سره مىفرمايد:
فرار از جنگ جايز نيست و پشت كردن به دشمن كار حرامى است، مگر آنكه بخواهد موضعش را تغيير دهد، يا به گروه ديگرى بپيوندد، تا بهتر بتواند مبارزه كند. [٢]
امام خمينى قدس سره نيز در پاسخ اين سؤال كه: «فرار از دشمن در كدام صورت حرام است و در كدام صورت جايز؟» مىفرمايد: «فرار از جبهه در هيچ حالى جايز نيست.» [٣]
و در پاسخ اين سؤال كه: «آيا در شرايط سخت جنگى مىتوان بدون توجه به دستور فرماندهى به عقب برگشت؟» مىفرمايد:
عمل به دستور فرمانده واجب و راه فلاح و پيروزى است ولو ضرر قطعى داشته باشد و تخلف از آن، حرام و موجب مجازات طبق مقررات دولت اسلامى است، مگر در موارد استثنايى كه ضرورت اقتضا كند. [٤]
رفتار با اسراى جنگى
اسير جنگى مىتواند شامل نيروهاى خودى كه به اسارت لشكر دشمن درمىآيند، بشود كه در اين صورت مسائلى از قبيل صبر و مقاومت در اسارت، حفظ اسرار نظامى و
[١] نورالثقلِین، حوِیزِی، ج ٢، ص ١٣٨.
[٢] شرح لمعه، شهِید ثانِی، ج ٢، ص ٣٩١.
[٣] استفتاءات، ج ١، ص ٥١٦.
[٤] ٣٨٠ استفتاء جدِید از امام امت، ص ٦٤.