احکام دفاع و امر به معروف و نهی از منکر - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٧ - تصدی امور از طرف حاکمان ستمگر

٢- چنانچه انكار، موجب مجروح يا كشته شدن شود، بدون اذن امام ٧ جايز نيست و در اين زمان فقيه جامع‌الشرايط- با وجود شرايط- جاى امام ٧ است. [١]

اقامه حدود در زمان غيبت‌

در زمان غيبتِ ولىّ امر ٧، نوّاب عام آن حضرت- يعنى فقهاى جامع شرايط فتوا و قضاوت- در اجراى امور سياسى و هر چه كه مربوط به امام ٧ است به جز جهاد ابتدايى جانشين آن حضرتند. [٢]

بر نوّاب عامّ (آن حضرت) واجب كفايى است در صورتى كه دستشان باز و ترسى از حكّام ظالم نباشد، به قدر ممكن و در صورت امكان، به امور فوق قيام نمايند. [٣]

وظيفه مردم‌

بر مردم نيز واجب كفايى است كه در صورت امكان، فقيهان را در اجراى امور سياسى اسلام و غير آن‌ها از امور حسبيّه * كه در زمان غيبت از مختصات آنان است، كمك كنند و در صورت عدم امكان به هر قدرى كه ميسور و ممكن است (مساعدت نمايند.) [٤]

تصدّى امور از طرف حاكمان ستمگر

١- تصدى حدود، قضاوت و مانند آن به نمايندگى از حاكم ستمگر، جايز نيست، تا چه رسد به اجراى سياسات (و تعزيرات) غير شرعى، بنابراين، اگر از طرف او با اختيار متصدّى شود و موجبات ضمان را ايجاد كند، ضامن است و كارش، گناه كبيره است. [٥]

[١] همان، مسألة ١١.

[٢] تحرِیر الوسِیله، ج ١، ص ٤٨٢، مسألة ٢.

[٣] همان، ص ٤٨٣، مسألة ٣.

*- امور حسبِیه، تکالِیف ِیا وظاِیفِی است که مِی‌دانِیم شارع مقدس، هرگز به ترک آن‌ها راضِی نِیست و چنان‌چه کسِی به انجام آن اقدام نکند برخلاف نظر شارع بر زمِین خواهد ماند (مکاسب، شِیخ انصارِی، ص ١٥٢.)

[٤] همان، مسألة ٤.

[٥] همان.