احکام دفاع و امر به معروف و نهی از منکر - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٠ - احکام مربوط به شناخت معروف و منکر
مصاديق منكرات قابل توجه نيز عبارتند از: بىايمانى، غيبت، تهمت، شايعه پراكنى، سهل انگارى در اداى واجبات، ترويج فساد و ابتذال فرهنگى، اسراف و تبذير، خيانت، قانون شكنى، تخلف از قوانين و مقررات، تضعيف نظام اسلامى، سهل انگارى در انجام وظيفه، رشوهخوارى، پارتى بازى، نداشتن تعهد كارى، سوء استفاده از موقعيت و ....
مقام معظم رهبرى حضرت آيتالله خامنهاى در ترسيم دايره منكرات مىفرمايد:
منكرات، هم اخلاقى، هم سياسى و هم اقتصادى است ... تخلفها تنها تخلفهاى فردى نيست.
بالاترين تخلفها، تخلفها و جرائمى است كه پايههاى نظام را سست مىكند؛ نا اميد كردن مردم، مأيوس كردن دلهاى اميدوار، كج نشان دادن راه راست، گمراه كردن انسانهاى مؤمن و با اخلاص، سوء استفاده كردن از اوضاع و احوال گوناگون در جامعه اسلامى، كمك كردن به دشمن، مخالفت كردن با احكام اسلامى و پياده شدن مقررات اسلام، تلاش براى به فساد كشاندن نسل مؤمن، منكرهاى مهم است. [١]
ضرورت فراگيرى نحوه اجرا
آمر و ناهى براى اينكه در امر و نهىخود، مرتكب منكرنشود، واجب است امور زير را بياموزد:
١- شرايط امر به معروف و نهى از منكر
٢- موارد واجب بودن و نبودن امر و نهى
٣- موارد جايز بودن و نبودن امر و نهى. [٢]
احكام مربوط به شناخت معروف و منكر
١- در شناخت معروف و منكر فرقى بين «يقين»، «راههاى معتبر اجتهادى» و «تقليد» وجود ندارد. از اين رو، انسان از هر يك از راههاى ياد شده معروف و منكر را بشناسد، امر به معروف و نهى از منكر بر او واجب مىشود. بنابراين؛ امر و نهى در موارد زير واجب است:
الف- اگر يقين كند كه عملى، واجب يا حرام است.
ب- اگر از راههاى معتبر اجتهادى واجب يا حرام بودن عملى را به دست آورد.
[١] پاسدار اسلام، سال ١١، شماره ١٢٩، ص ١٧.
[٢] تحرِیر الوسِیله، ج ١، ص ٤٦٧، مسألة ٨.