احکام اقتصادی - یوسفیان، نعمت الله - الصفحة ٣٣ - موارد انفال

سؤال ٢- در يك محل، سيّد فقيرى وجود دارد كه از روى حيا و عفاف، ابراز فقر نمى‌كند

و اگر هم بگويند خمس است، قبول نمى‌كند، آيا مى‌شود از بابت هديه چيزى به او داد؟

جواب- مى‌توانند خمس را به‌عنوان هديه به او بپردازند. [١]

سؤال ٣- آيا خمس و سهم امام را مى‌توان به حسابهايى كه به‌منظور كارهاى عام‌المنفعه اعلام شده است واريز نمود و در هر كار خير ديگرى مطابق دلخواه مصرف كرد؟

جواب- بايد خمس و سهم امام را به مرجع تقليد يا وكيل مسلّم الوكاله او بدهند يا طبق اجازه ايشان مصرف شود. [٢]

ب- انفال‌

«انفال» جمع «نَفْل» به‌معناى زياده و بخشش است و در اصطلاح فقه، عبارت از اموال عمومى است كه به خاطر منصب امامت به امام معصوم ٧ اختصاص دارد، همان‌طور كه به خاطر منصب رياست الهى پيامبر اكرم ٦ به ايشان تعلّق داشت. [٣]

موارد انفال‌

اموالى كه جزو انفال شمرده مى‌شوند عبارتند از:

١- فَىْ‌ء؛ آنچه بدون لشكركشى و جنگ به دست مسلمانان افتاده است خواه زمين باشد يا غير آن.

٢- زمين‌هاى موات (باير)؛ كه جز با احيا و آباد كردن قابل استفاده نيست.

سرزمين‌هاى آبادى كه اهلش از آنجا كوچ كرده‌اند و آن سرزمين‌ها به خرابى گراييده و آبادانى خود را از دست داده‌اند به زمين‌هاى موات ملحق است.

[١] - استفتاءات، ج ١، ص ٤٢٧

[٢] - همان، ص ٤٣٠

[٣] - ر. ك. همان، ص ٣٠٨ و مفردات، راغب اصفهانى، واژۀ نفل