هدف اعتكاف همان است كه در مناجات شعبانيه از خداوند مى‌خواهيم؛ «الهى هب لى كمال الانقطاع اليك؛ خدايا به من نهايت بريدگى وابستگى از غير خودت را هديه نما.» كه عبارتند از:

١ - عرصه مبارزه با خواسته‌هاى نفسانى و كشش‌هاى مادى.

٢ - ميدان مبارزه با حس برترى‌طلبى و خودخواهى

٣ - نياز روح‌هاى بزرگى است كه جلوه‌هاى مادى آن‌ها را قانع نمى‌كند.

٤ - پرورش روح زهد و قناعت و پرهيز از مصرف‌گرايى.

٥ - مبارزه با خوى آزمندى حرص و ماده‌گرايى.

٦ - زمينه پرداخت به دعا و عبادت و انس با خدا.

٧ - زمينه بهره‌گيرى از درياى بيكران معارف قرآن.

٨ - همنشينى و همدمى با محرمان راز و خوشه‌چينى از خرمن فيض آنان

٩ - مأوا گزيدن در بارگاه خدا و سر سائيدن بر آستان دوست.

١٠ - حبس انديشه و وقف ضمير باطن براى خدا شدن.

١١ - بازگشت به سوى خدا و پرواز در اوج.

١٢ - سير در آسمان معرفت و گذر به وادى مقدس طاعت و عبادت.

اعتكاف معجونى از چند عبادت

١ - تحصّن در خانه خدا.

امير المؤمنين على ٧ فرمودند: «نشستن در مسجد براى من از نشستن در بهشت بهتر است چون در اولى رضايت خداست و در دومى رضايت خويش.»١

٢ - روزه گرفتن: قال اللّه تعالى: «يا احمد ليس شىء من العبادات احب الى من الصمت و الصوم»٢

قال رسول اللّه قال اللّه تعالى ٧: «الصوم لى و انا اجزى به»٣

٣ - دعا خواندن: دعا روح انسان را به فضاى اخلاقى و خضوع مى‌كشاند و با خداوند جهان مرتبط مى‌سازد. امام صادق ٧ فرمودند: كه پيامبر ٦ فرمودند:

«دعا سلاح مؤمن و ستون دين و نور آسمان‌ها و زمين است. «الدّعاء سلاح المؤمن و عماد الدين و نور السماوات و الأرض»٤ امير المؤمنين على ٧ فرمودند: «دعا كليد فتح و سعادت و وسيله رستگارى است و بهترين دعا آن است كه از سينه پاك برخواسته باشد.»

[١] - وسائل الشيعه ج ٣ ص ٤٧٧.

[٢] - جواهر السنه فى احاديث القدسيه.

[٣] - وسائل الشيعه ج ٧ ص ٢٩٤.

[٤] - بحار الانوار ج ٩٠ باب دعاء.