را داشته باشد وگرنه بايد از وى دورى نمود. اين در حالى است كه اكثر افراد در زمان ما، انسان را از ياد خدا غافل مى‌كنند و صفاتى برخلاف آن‌چه كه حضرت عيسى ٧ فرموده، دارند.

سفيان شوراى از امام صادق ٧ سوال كرد: «اى پسر رسول خدا! چرا از مردم كناره گرفته‌اى‌؟ آن حضرت فرمودند:

«يا سفيان، فسد الزّمان و تغيّر الإخوان، فرأيت الانفراد اسكن للفؤاد؛ زمانه (مردم زمانه) فاسد شده است و برادران تغيير يافته‌اند و من تنهايى را براى قلب خويش آرام‌بخش‌تر يافتم.»١

آرى در خلوت و انس با حق تعالى بركاتى دينى و دنيوى مى‌توان گفت كه اخلاص، توجه به خداوند و استمرار آن، مهم‌ترين آن‌هاست. كسى كه اراده‌اش ضعيف و قلبش با هر صدايى به سويى مايل است و از ذكر روى مى‌گرداند، در خلوت براى استقامت در عبادت آماده‌تر بوده و خويش را براى ادامه تفكر راغب‌تر خواهد ديد.

يكى از مهم‌ترين اسباب تقرب به خداوند كه در طول تاريخ مورد توجه انبياء و خواص اهل دل بوده، سنت اعتكاف است كه ريشه در حقيقت خلوت و عزلت از خلق دارد و بزرگان سلوك فرموده‌اند، خلوت يكى از پنج راه رسيدن به كمال است.

در اعتكاف است كه مى‌توان خدايى بودن را در همه كارها تمرين كرد.

اعتكاف فرصت مناسبى است تا انسانى كه در پيچ و خم ماديات غرق شده، كمى فكر كند و خود را بازيابد و دل از غير خدا بكند و روح بندگى و اطاعت را در خود زنده نمايد و با قاضى الحاجات به مناجات بپردازد.

در اعتكاف بايد اسماعيل تعلقات را در راه محبوب حقيقى ذبح كرد و عواطف را تحت قواعد متقن توحيدى آورد و آن‌ها را در راه خدا هدايت نمود.

اعتكاف در واقع حج مختصرى است كه انسان معتكف با پوشيدن لباسى شبيه لباس احرام از لذات زودگذر مادى صرف نظر كرده و لذت‌هاى دائمى و واقعى را تجربه مى‌كند. لذت گفتگو با خدا، لذت انس با معبود، لذت بيدار بودن در دل شب و از خوف و عشق خدا اشك ريختن، لذت توبه و بازگشت به خدا.

معتكف در ايام اعتكاف با قرآن بيشتر از پيش مأيوس است و با خواندن نماز و توجه به ائمه : گامى بزرگ در سلوك الى اللّه برمى‌دارد و افرادى كه با او معتكفند، هم‌نشينان صالحى هستند كه آن فضا را با عطر معنويت معطر مى‌سازند.

[١] - بحار الانوار/ج ٤٧ /ص ٦٠