معتكفان كوى دوست - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٢٠ - انواع اعتكاف
مىگويد: «بارى، پدرم اسمتداد از ارواج مطهر ائمه هدى : و نيز استمداد از ارواح اولياء (عليهم الرحمه) را يكى از شرايط لوك الى اللّه مىدانست؛ از اين رو به اعتكاف و زيارت مشاهده متبركه ائمه هدى : و قبور مقدسه اولياء اهتمام فراوان مىورزيدند.
در انجام فرائض يوميه در اول وقت و اتيان نوافل و بيدارى سحرگاه و تهجد و احياى شبهاى جمعه و ليالى متبرك و روزه در ايام البيض و خدمت به خلق - به ويژه نسبت به سادات و زيارت قبور انبياء و اوصياء و اولياء على الخصوص در شبها و روزهاى جمعه مداومت و مراقبت مىفرمود.
در اصفهان هر ساله چند اربعين در كوههاى «زفره» به رياضت و انزوا و تزكيه نفس مىپرداختند و همچنين در مساجد و بقا ع متبرك مانند: مقره على بن سهل اصفهانيو محمد بن يوسف معدان بناء و بابا ركن الدين و مزار استاد خود، مرحوم حاجى محمد صادق و همچنين كوه صفّه كه محل عبادت استاد ايشان بوده، به اعتكاف و عبادت مشغول مىشدند.١
انواع اعتكاف
اعتكاف بر دو قسم است: ١) مستحب. ٢) واجب.
اعتكاف در اصل مستحب است؛ ولى ممكن است به سبب نذر، عهد و قسم يا شرط ضمن عقد، يا مانند آن واجب شود؛
اعتكاف از نظر «زمان» به دو دسته تقسيم مىشود:
١) واجب معين. ٢) واجب موسع.
واجب معين: مصلا سه روز نذر كرده است و زمان آن را نيز تعيين كرده است. براى مثال «در دهه آخر ماه رمضان» و قطع كردن آن حتى روز اول و دوم جايز نيست. (تحرير الوسيله/ج ١ /ص ٣٠١)
واجب موسع: مثلا سه روز را نذر كرده است و زمان آن را مشخص نكرده است.
نكته: تنها مىتوان قبل از كامل شدن روز دوم اعتكاف مستحبى را قطع كرد و در غير اين صورت (يعنى زمانى كه وارد روز سوم شد) اعتكاف بر آنت شخص واجب مىگردد. همچنين اعتكافى كه به واسطه نذر باشد، اگر واجب معين باشد، نمىشود آن را قطع كرد. در غير اين صورت حكم اعتكاف مستحبى است.
(١) - اقتباس از درس معظم له. ٨١/٩/٢٤.