ترجمه ارشاد شيخ مفيد - رسولي محلاتي، سيد هاشم - الصفحة ٢٩ - ٥ - زعامت دينى مفيد و پاره از خاطرات و مناظرات او

اجتماع در يك مكان دليل بر فضيلت نيست.

و اما اينكه گفتى او را بخلعت مصاحبت مشرف فرمود؟ اين نيز دلالتى بر فضيلت نمى‌كند زيرا «مصاحب» بمعناى همراه است، و چه بسا كافرى با مؤمنى همراه باشد چنانچه خداوند در قرآن فرمايد: و «قالَ لَهُ صاحِبُهُ وَ هُوَ يُحاوِرُهُ أَ كَفَرْتَ بِالَّذِي خَلَقَكَ مِنْ تُرابٍ‌.[١]» گذشته از اينكه لفظ «صاحب» گاهى در لغت كرب بحيوانات نيز اطلاق مى‌شود مانند اين شعر:

و گاهى اطلاق لفظ «صاحب» بر جماد شده مانند

كه مقصود از صاحب در اينجا شمشير است، پس لفظ «صاحب» كه بر كافر و حيوان و جماد اطلاق مى‌شود دليلى بر فضيلت نيست.

و اما اينكه پيغمبر ٦ باو فرمود: «لا تحزن» اين دليل بر نقص و خطاى او است نه فضيلت، زيرا اين حزن و اندوه ابو بكر كه پيغمبر از آن نهى فرمود يا اطاعت بوده يا معصيت اگر اطاعت خدا بوده كه هرگز پيغمبر از آن نهى نمى‌كند، و اگر معصيت بوده پس اين آيه دليل بر اين است كه ابو بكر معصيت خدا را كرد و پيغمبر او را از آن معصيت نهى فرمود.

و اما اينكه پيغمبر ٦ فرمود: «إِنَّ اللَّهَ مَعَنا» (خدا با ما است) دليل نيست كه مقصود از لفظ جمع او و ابو بكر باشد بلكه پيغمبر ٦ و سلّم از خودش بتنهائى تعبير بجمع ميكند، چنانچه خداى تعالى فرمايد «إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ‌» «ما ذكر را فرو فرستاديم و ما نيز او را حافظ و نگهبانيم» ...

و اما اينكه گفتى «سكينه» (آرامش) بر ابى بكر نازل شد، اين مخالف با ظاهر آيه است، زيرا «سكينه» بر آن كس نازل شد كه بلشگر ناديده تأييد شد در آنجا كه فرمايد «وَ أَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْها» پس بحساب وحدت سياق بهمان كس كه بجنود تأييد شد آرامش نيز بر او نازل شد، و اگر بخواهى بگوئى هر دو بابى بكر نازل شد بايد نعوذ باللَّه پيغمبر ٦ را در اينجا از نبوت خارج سازى و اگر ابى بكر مؤمن بود خداوند او را در سكينه شريك ميساخت چنانچه‌

[١] سوره كهف آيه ٣٧.