جنگ نرم

جنگ نرم - عبدى، حسين - الصفحة ٧٤

صلح درآيند.[١] بنابراين، براى تكميل فرايند شايعه و انتشار آن در سطحى مطلوب، بايد انگيزه‌هاى روانى به ايجاد و تغذيه مستمر آن كمك نمايد.[٢]

تاكتيك شايعه‌

جنگ جهانى دوم، به ويژه پس از حمله ژاپن به بندر پرل هابر، فرصتى طلايى براى آلپورت و پستمن، كه در اداره اطلاعات جنگ امريكا خدمت مى‌كردند، فراهم كرد تا با بهره‌گيرى از رويكردهاى روان‌شناختى به تحليل فرايند پياپى و زوال شايعات بپردازند، و بدين ترتيب نام خود را به عنوان نخستين تحليل‌گران علمى شايعه ماندگار سازند.

ديدگاه آلپورت و پستمن، در خصوص شايعات، تحقيقات گوناگونى را برانگيخته است. پاره‌اى از آن تحقيقات، شواهدى در تأييد يافته‌هاى آنان عرضه كرده‌اند و پاره‌اى ديگر از بررسى‌ها، ديدگاه آن دو را به نقد كشيده‌اند.

براى نمونه، ميلر (١٩٩٨) با تحليل نظر و ديدگاه آن دو، نگرش منفى آنان را نسبت به تمام شايعات ناشى از شايعات زمانى و مأموريت آنان در ارتش امريكا مى‌داند.

ميلر تأكيد مى‌كند كه آلپورت و پستمن، با بررسى‌هاى خود دريافته بودند كه شايعات منتشر شده در زمان جنگ، به ويژه شايعات مربوط به تلفات و


[١] - ابن ابى الحديد، شرح نهج البلاغه، به تحقيق محمد ابوالفضل ابراهيم، چاپ دوم، بيروت، دارالكتب العربيه، ١٩٦٧، ج ١٦، ص ٤٢

[٢] - صلاح نصر، الحرب النفسية معركة الكلمة و المعتقد، قاهره، دارالقاهره، ١٩٦٧، ج ١، ص ٣٢٠-/ ٣١٩