جنگ نرم - عبدى، حسين - الصفحة ٣٦
همه جانبه در تمام جبههها جريان داشت، «جنگ روانى» نيز با شدت مورد استفاده قرار مىگرفت. جنگهاى مسلحانه نتيجه عوامل نظامى، اقتصادى و روانى است و به همين دليل به «نبرد همه جانبه» تعبير مىشود.[١]
قرآن كريم به مسلمانان ماموريت داده است تا كليه نيروها و امكاناتى را كه مىتوان در راه جنگ و دفاع و رسيدن به قدرتى بازدارنده به خدمت درآورد، فراهم كنند: «و شما بر (مقابله) با آنها، هر چه در توان داريد، از آلات جنگى و اسبان تازه نفس و آماده، براى تهديد و ترساندن دشمنان خدا و دشمنان خودتان فراهم آوريد. و بر ديگران كه شما بر دشمنى آنان مطلع نيستيد و خدا به آنها آگاه است نيز مهيا باشيد و ...»[٢].
مرحوم طبرسى در اين باره مىنويسد: اطلاق آيه «مِنْ قُوَّةٍ» شامل انواع سلاحها، افراد آموزش ديده، تاسيسات و آموزشگاههاى نظامى، استحكامات، وحدت صفوف و نيروها، تلاش و تكاپوى ملى، رشد و قدرت و استقلال اقتصادى، موضع برتر سياسى، استحكام باورهاى ايدئولوژيك و بالاخره، هر آنچه از پشتوانه مادى و معنوى كه مىتوان به خدمت جنگ درآورد، مىگردد.[٣]
در مقابل، پيامبر گرامى صلى الله عليه و آله نيز به بهرهگيرى از ابزار و شيوههاى جنگ روانى با هدف هدايت انسانها به سوى سعادت پرداخت كه به چند مورد اشاره مىشود:
استفاده از صداى دلنشين و صوت زيباى قرآن، به كار بردن اخلاق نيكو
[١] - مصطفى طلاس، پيامبر و آئين نبرد، ترجمه حسن اكبرى مرزناك، مؤسسه انتشارات بعثت، بى تا، ص ٥١٥ و ٥١٦
[٢] - سوره انفال، آيه، ٦٠
[٣] - فضل بن حسن طبرسى، مجمع البيان، به تصحيح رسولى محلاتى و يزدى طباطبايى، چاپ دوم، بيروت، دارالمعرفة، ١٩٨٨، ج ٤، ص ٨٥٣-/ ٨٥٢ و نيز طباطبايى، ج ٩، ص ١١٧٥-/ ١١٤٩