اليه، سپس در حالى كه نشسته بود، تكبير گفت و سجده دوّم را هم به جاى آورد و آنچه را كه در سجده اوّل گفته بود، تكرار كرد. براى هيچ يك از اعضاى بدنش در ركوع و سجود، از چيزى كمك نگرفت و در سجده آرنج خود را از زمين بلند كرده و ازبدن دوركرده بود، به اين صورت دو ركعت نماز به جاى آورد، سپس فرمود: اى حمّاد! اين چنين نماز بگزار و در نماز، روى خود را برمگردان و با دست و انگشتانت، بازى نكن و آب دهن مَيَفكن».[١]

مى‌بينيم كه اين دو روايت، در مقام بيان چگونگى نماز واجب هستند. در هر دوتاى آنها اشاره‌اى به انواع و اقسام مختلف تكتف نشده است، در حالى كه اگر تكتّف، سنّت بود، امام (ع) در بيان آن كوتاهى نمى‌كرد. ايشان به صورت عملى، نماز پيامبر (ص) را براى ما ترسيم كرد؛ چون آن حضرت، اين نماز را از پدرش امام باقر (ع) گرفته و او از پدرانش، از امير المؤمنين على (ع) از پيامبر بزرگ اسلام (ص) گرفته‌اند.

پس «تكتّف» بدعت است؛ زيرا از چيزهايى است كه در شريعت وجود ندارد، ولى در آن وارد كرده اند.

[١] - وسائل الشيعه: ٥/ ٤٦٠- ٤٥٩، باب ١ از ابواب افعال الصلوة: ح ١. اين باب، شامل نوزده حديث است كه همه نماز، يا قسمتى از نماز را تشريح مى نمايند.