الْهُمُومِ بِعَزَائِمِ الصَّبْرِ وَ حُسْنِ الْيَقِينِ. مَنْ تَرَكَ الْقَصْدَ جَارَ وَ الصَّاحِبُ مُنَاسِبٌ، وَ الصَّدِيقُ مَنْ صَدَقَ غَيْبُهُ وَ الْهَوَى شَرِيكُ الْعَمَى؛ همانا آنچه از دنياي تو برايت سودمند است، چيزي است که با آن جا و مکانت را (در دنيا و آخرت) به صلاح رساني و آباد سازي، اگر بر آنچه از دستانت رفته بي‌تابي مي‌کني، پس براي چيزهايي هم که به دستانت نرسيده بي‌تابي کن، (زيرا در ميان چيزي که به دست آمده و از ميان رفته با چيزي که به دست نيامده، تفاوتي نيست و بي تابي درباره هر دو، بي‌فايده است). هرچه را که، به تحقيق، بوده (و اکنون وجود ندارد) بر چيزي که هنوز نيامده دليل و راهنما قرار ده که به راستي، امور، همانند يکديگرند.[١] البته، تو از کساني مباش که جز با بسيار زدن و آزردن آنها پند نمي‌پذيرند، پس همانا خردمند به وسيله ادب و فرهنگ، پند مي‌پذيرد و چهارپايان، جز با زدن آنها فرمان نمي‌برند. اندوه‌هايي که بر تو فرود مي‌آيد، با شکيبايي استوار و با يقينِ نيکو به خدا از خود دور ساز. هر کس ميانه‌روي و اعتدال در امور را فرو گذاشت، از راه راست و درست منحرف گرديد. دوست به منزله خويشاوند است، دوست حقيقي کسي است که پشت سر نيز حقّ انسان را نگاهدارد و آبرويش را حفظ کند، (در جلو رو و پشت سر، يکسان باشد و در غير اين صورت منافق است). پيروي از هواي نفس همراه با بدبختي و رنج است.[٢]

رُبَّ قَرِيبٍ أَبْعَدُ مِنْ بَعِيدٍ، وَ رُبَّ بَعِيدٍ أَقْرَبُ مِنْ قَرِيبٍ. وَ الْغَرِيبُ مَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ حَبِيبٌ. مَنْ تَعَدَّى الْحَقَّ ضَاقَ مَذْهَبُهُ وَ مَنِ اقْتَصَرَ عَلَى قَدْرِهِ كَانَ أَبْقَى لَهُ. وَ أَوْثَقُ سَبَبٍ أَخَذْتَ بِهِ سَبَبٌ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ وَ مَنْ لَمْ يُبَالِكَ

[١] . اگر مي‌خواهي بداني در آينده چه خواهد شد، به آنچه در گذشته وقوع يافته، بنگر.

[٢] . در بسياري از نسخه‌ها به جاي کلمه( اَلْعَناء در جملة: وَ الْهَوي شَريکُ الْعَناء ) ؛ الْعَمي آمده که در اين صورت معني جمله چنين مي‌شود که:‌ متابعت از هواي نفس، همسان با کوري دل است.