وصاياي امام علي (ع) به جهان بشريت
(١)
مقدمه
٩ ص
(٢)
وصيّت از ديدگاه قرآن
١٣ ص
(٣)
فلسفه وصيّت
١٤ ص
(٤)
عدالت در وصيّت
١٥ ص
(٥)
وصاياي واجب و مستحب
١٦ ص
(٦)
وصيّت در حال حيات قابل تغيير است
١٧ ص
(٧)
وصيّت از ديدگاه روايات
١٩ ص
(٨)
تقوا و پرهيزکاري
٢٣ ص
(٩)
پرهيز از دنياپرستي
٢٣ ص
(١٠)
تحمّل نداري
٢٣ ص
(١١)
صداقت در گفتار
٢٣ ص
(١٢)
اخلاص در عمل
٢٣ ص
(١٣)
دشمن ستمگر
٢٣ ص
(١٤)
ياور ستمديده
٢٤ ص
(١٥)
نظام اجتماعي
٢٤ ص
(١٦)
آشتي جويي
٢٤ ص
(١٧)
پناه يتيمان
٢٤ ص
(١٨)
حقوق همسايه
٢٤ ص
(١٩)
حقوق قرآن
٢٥ ص
(٢٠)
اقامۀ نماز
٢٥ ص
(٢١)
اهميّت دادن به حجّ
٢٥ ص
(٢٢)
جهاد در راه خدا (دشمن ستيزي)
٢٥ ص
(٢٣)
همبستگي اجتماعي
٢٥ ص
(٢٤)
گريز از جدايي
٢٥ ص
(٢٥)
اجراي امر به معروف و نهي از منکر
٢٦ ص
(٢٦)
گريز از بهانه جويي
٢٦ ص
(٢٧)
عدالت در قصاص
٢٦ ص
(٢٨)
گريز از شرک به خدا
٢٧ ص
(٢٩)
حفظ سنّت پيامبر
٢٧ ص
(٣٠)
حقوق مصاحبت
٢٧ ص
(٣١)
عبرت از مرگ ديگران
٢٨ ص
(٣٢)
سفر آخرت
٢٨ ص
(٣٣)
مرگ ، پايان عمر
٢٨ ص
(٣٤)
عفو و بخشش از دشمن
٢٨ ص
(٣٥)
مرگ ناگهاني
٢٨ ص
(٣٦)
لقاءالله
٢٨ ص
(٣٧)
انسان و حوادث روزگار
٢٩ ص
(٣٨)
مراحل خودسازي
٣٢ ص
(٣٩)
اخلاق اجتماعي
٣٤ ص
(٤٠)
تربيت فرزندان
٣٥ ص
(٤١)
توجه به معنويات
٤١ ص
(٤٢)
آخرت گرايي
٤٥ ص
(٤٣)
معيارهاي روابط اجتماعي
٤٦ ص
(٤٤)
تلاش در جمع آوري زاد و توشه
٤٧ ص
(٤٥)
نشانه هاي رحمت الهي
٤٩ ص
(٤٦)
شرائط اجابت دعا
٥١ ص
(٤٧)
ضرورت ياد مرگ
٥٢ ص
(٤٨)
شناخت دنياپرستان
٥٤ ص
(٤٩)
ضرورت واقع نگري در زندگي
٥٦ ص
(٥٠)
حقوق دوستان
٦٠ ص
(٥١)
ارزشهاي اخلاقي
٣٢ ص
(٥٢)
جايگاه زنان
٦٦ ص
(٥٣)
معيّن کردن کارها و مسئوليت ها
٦٧ ص
(٥٤)
احترام به بستگان و خويشاوندان
٦٨ ص
(٥٥)
وصيّت اقتصادي نسبت به اموال شخصي
٦٩ ص
(٥٦)
ضرورت حفظ اموال
٦٩ ص
(٥٧)
تأليفات نگارنده
٧٢ ص

وصاياي امام علي (ع) به جهان بشريت - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٦٧ - معيّن کردن کارها و مسئوليت ها

١٨- گرامي داشتن بستگان و خويشاوندان

وَ أَكْرِمْ عَشِيرَتَكَ فَإِنَّهُمْ جَنَاحُكَ الَّذِي بِهِ تَطِيرُ وَ أَصْلُكَ الَّذِي إِلَيْهِ تَصِيرُ وَ يَدُكَ الَّتِي بِهَا تَصُولُ. أَسْتَوْدِعِ اللهَ دِينَكَ وَ دُنْيَاكَ وَ اسْأَلْهُ خَيْرَ الْقَضَاءِ لَكَ فِي الْعَاجِلَةِ وَ الْآجِلَةِ وَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ. وَالسَّلَامُ؛ عشيره و تيرۀ خود را گرامي دار، که به راستي ايشان پر و بال تو هستند که به وسيلۀ آن پرواز مي‌کني و با ياري آنان به هر کاري اقدام مي‌نمايي، و ريشه و اصل تو مي باشند كه تو به آن ريشه و اصل باز مي‌گردي (تو با آنان هم‌ريشه و هم‌خوني) و آنها دست و نيروي تو هستند که با ياري آن به دشمنان حمله‌مي‌کني. من از خدا مي‌خواهم دين و دنياي تو را به امانت قبول کند و آن دو را حفظ نمايد و از او درخواست مي‌کنم اين امانت را، چه در حال و چه در آينده، چه در دنيا و چه در آخرت، به بهترين وجه به تو برگرداند، والسّلام.

وصيّت چهارم اميرالمؤمنين علي A[١]

بِمَا يُعْمَلُ فِي أَمْوَالِهِ کَتَبَهَا بَعْدَ مُنْصَرَفِهِ مِنْ صِفِّينَ؛ که آن را پس از بازگشت از جنگ صفّين، دربارۀ آنچه در مورد اموال وي بايد عمل شود، نوشته است.

هَذَا مَا أَمَرَ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فِي مَالِهِ ابْتِغَاءَ وَجْهِ اللَّهِ لِيُولِجَهُ بِهِ الْجَنَّةَ، وَ يُعْطِيَهُ بِهِ الْأَمَنَةَ؛ اين چيزي است که بندۀ خدا، علي پسر ابوطالب دربارۀ مال خود به آن دستور داده است، که اين امر براي طلب راه خشنودي خداوند است، تا به وسيلۀ آن وي را به بهشت وارد سازد و به خاطر آن، امنيّت در آخرت را به او عطاء فرمايد.

وصيّت اقتصادي نسبت به اموال شخصي

مِنْهَا: وَ إِنَّهُ يَقُومُ بِذٰلِكَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ يَأْكُلُ مِنْهُ بِالْمَعْرُوفِ وَ يُنْفِقُ مِنْهُ بِالْمَعْرُوفِ فَإِنْ حَدَثَ بِحَسَنٍ حَدَثٌ؛ از همين وصيّت است:... و همانا حَسَنَ بن علي به انجام اين وصيّت بپردازد که به گونه‌اي مناسب و شايسته، به مصرف خود برساند و در کارهاي نيک انفاق کند.[٢] پس اگر براي حَسن پيشامدي شد، (و از جهان رفت).


[١] . نامه بيست و چهارم نهج‌البلاغه.

شايان ذكر است که اميرالمؤمنين عليه‌السلام در بيستم جمادي الأول سال سي و هفتم هجري، پس از بازگشت از جنگ صفّين اين وصيّت‌نامه اقتصادي را ايراد فرمودند.

[٢] . به گونه صحيح و با ميانه‌روي در خرج و دور از اسراف و نه به ستختگيري زياد در خرج به مصرف خود برساند و با روشي درست، به کساني که استحقاق دارند، انفاق کند.