وصاياي امام علي (ع) به جهان بشريت
(١)
مقدمه
٩ ص
(٢)
وصيّت از ديدگاه قرآن
١٣ ص
(٣)
فلسفه وصيّت
١٤ ص
(٤)
عدالت در وصيّت
١٥ ص
(٥)
وصاياي واجب و مستحب
١٦ ص
(٦)
وصيّت در حال حيات قابل تغيير است
١٧ ص
(٧)
وصيّت از ديدگاه روايات
١٩ ص
(٨)
تقوا و پرهيزکاري
٢٣ ص
(٩)
پرهيز از دنياپرستي
٢٣ ص
(١٠)
تحمّل نداري
٢٣ ص
(١١)
صداقت در گفتار
٢٣ ص
(١٢)
اخلاص در عمل
٢٣ ص
(١٣)
دشمن ستمگر
٢٣ ص
(١٤)
ياور ستمديده
٢٤ ص
(١٥)
نظام اجتماعي
٢٤ ص
(١٦)
آشتي جويي
٢٤ ص
(١٧)
پناه يتيمان
٢٤ ص
(١٨)
حقوق همسايه
٢٤ ص
(١٩)
حقوق قرآن
٢٥ ص
(٢٠)
اقامۀ نماز
٢٥ ص
(٢١)
اهميّت دادن به حجّ
٢٥ ص
(٢٢)
جهاد در راه خدا (دشمن ستيزي)
٢٥ ص
(٢٣)
همبستگي اجتماعي
٢٥ ص
(٢٤)
گريز از جدايي
٢٥ ص
(٢٥)
اجراي امر به معروف و نهي از منکر
٢٦ ص
(٢٦)
گريز از بهانه جويي
٢٦ ص
(٢٧)
عدالت در قصاص
٢٦ ص
(٢٨)
گريز از شرک به خدا
٢٧ ص
(٢٩)
حفظ سنّت پيامبر
٢٧ ص
(٣٠)
حقوق مصاحبت
٢٧ ص
(٣١)
عبرت از مرگ ديگران
٢٨ ص
(٣٢)
سفر آخرت
٢٨ ص
(٣٣)
مرگ ، پايان عمر
٢٨ ص
(٣٤)
عفو و بخشش از دشمن
٢٨ ص
(٣٥)
مرگ ناگهاني
٢٨ ص
(٣٦)
لقاءالله
٢٨ ص
(٣٧)
انسان و حوادث روزگار
٢٩ ص
(٣٨)
مراحل خودسازي
٣٢ ص
(٣٩)
اخلاق اجتماعي
٣٤ ص
(٤٠)
تربيت فرزندان
٣٥ ص
(٤١)
توجه به معنويات
٤١ ص
(٤٢)
آخرت گرايي
٤٥ ص
(٤٣)
معيارهاي روابط اجتماعي
٤٦ ص
(٤٤)
تلاش در جمع آوري زاد و توشه
٤٧ ص
(٤٥)
نشانه هاي رحمت الهي
٤٩ ص
(٤٦)
شرائط اجابت دعا
٥١ ص
(٤٧)
ضرورت ياد مرگ
٥٢ ص
(٤٨)
شناخت دنياپرستان
٥٤ ص
(٤٩)
ضرورت واقع نگري در زندگي
٥٦ ص
(٥٠)
حقوق دوستان
٦٠ ص
(٥١)
ارزشهاي اخلاقي
٣٢ ص
(٥٢)
جايگاه زنان
٦٦ ص
(٥٣)
معيّن کردن کارها و مسئوليت ها
٦٧ ص
(٥٤)
احترام به بستگان و خويشاوندان
٦٨ ص
(٥٥)
وصيّت اقتصادي نسبت به اموال شخصي
٦٩ ص
(٥٦)
ضرورت حفظ اموال
٦٩ ص
(٥٧)
تأليفات نگارنده
٧٢ ص

وصاياي امام علي (ع) به جهان بشريت - مُهری، محمد جواد - الصفحة ١٥ - عدالت در وصيّت

کارهاي خير، لااقل براي بعد از مرگش محروم نماند.

مجموع اين امور موجب شد که قانون وصيّت در اسلام تشريع گردد و آن را با جملة «حقّاً عَلَي الْمُتَّقينَ» تأکيد فرموده است.

البته وصيّت منحصر به موارد فوق نيست، بلکه انسان بايد وضع ديون خود و اماناتي که به او سپرده شده و مانند آن را ، در وصيّت مشخص کند، به گونه‌اي که هيچ امر مهمي در حقوق مردم يا حقوق الهي که بر عهده اوست، وجود نداشته باشد.

ب) عدالت در وصيّت

در روايات اسلامي با توجه به بحثي که در آيات فوق، در مورد عدم تعدّي در وصيّت گذشت، تأکيدهاي فراواني روي «عدم جور» و «عدم ضرار» در وصيّت ديده مي‌شود که از مجموع آن استفاده مي‌شود، همان اندازه که وصيّت کار شايسته و خوبي است، تعدّي در آن مذموم و از گناهان کبيره است.

در حديثي از امام باقر عليه‌السلام مي‌خوانيم:

کسي که در وصيّتش عدالت را رعايت کند، همانند اين است که همان اموال را در حيات خود در راه خدا داده باشد، و کسي که در وصيّتش تعدّي کند، نظر لطف پروردگار در قيامت از او برگرفته خواهد شد.[١]

تعدّي و جور و ضرار در وصيّت آن است که انسان به بيش از ثلث وصيّت کند و ورثه را از حق مشروع شان باز دارد و يا اينکه تبعيضات ناروايي به خاطر حُبّ و بغض هاي‌ بي‌دليل انجام دهد، حتي در بعضي از موارد که ورثه سخت


[١] . وسائل الشيعه، ج١٣، ص٣٥٩ .