زکات، قرض و امانت که در صورت عدم وصيّت، احتمال مي‌دهد حق آنان از بين برود و از آن مهم تر اينکه گاه موقعيّت شخص در جامعه چنان است که اگر او وصيّت نکند، ممکن است لطمه شديد و ضربه جبران‌ناپذير بر نظام سالم اجتماعي يا ديني وارد گردد، در تمام اين صور ؛ وصيّت کردن واجب مي‌شود.

ت) وصيّت در حال حيات، قابل تغيير است

قوانين اسلام؛ شخص وصيّت‌کننده را محدود به آنچه قبلاً وصيّت کرده نمي‌کند، بلکه به او اجازه مي‌دهد تا مادامي که زنده است در مقدار و چگونگي وصيّت و شخص وصيّ تجديدنظر کند، چرا که با گذشت زمان، ممکن است مصالح و نظرات او در اين زمينه دگرگون شود.[١]

البته بايد توجه داشت آنچه از روايات اسلامي بر مي‌آيد بهتر اين است که انسان وصيّ خودش باشد؛ يعني هرچه را که مي‌خواهد وصي او بعد از مردم به جا آورد از خيرات و صدقات و ساير اعمال صالحه، خودش به جا بياورد.

چنانچه در کلمات قصار حضرت اميرالمؤمنين عليه‌السلام در آخر نهج‌البلاغه است که مي‌فرمايد:

يَابْنَ آدَمَ کُنْ وَصِيَّ نَفْسِکَ فِي مَالِکَ وَ اعْمَلْ فِي مَالِکَ مٰا تُؤْثِرُ أَنْ يُعْمَلَ فِيِه مِنْ بَعْدِکَ؛ اي پسر آدم! تو خود وصيّ اموال خويش باش و هرچه را دوست مي‌داري بعد از تو درباره آن اموال ، عمل شود ، خود انجام ده.[٢]

[١] . اقتباس از تفسير نمونه، ج١، ص٦١٨ به بعد .

[٢] . نهج‌البلاغه ، شيخ محمد عبده، کلمات قصار ٢٥٤ ؛ بحارالانوار، ج١٠٣ ، ص١٩٦ .