ماندن دوستي با او، قوي تر باشد.[١] و نيز البته و به طور قطع، بدي کردن تو نبايد بر نيکي کردنت چيره گردد و افزون باشد. همچنين، البته و قطعاً، ستم کسي که به تو ستم روا داشته، نبايد در نظر تو بزرگ جلوه کند که به راستي او به زيان خود و سود تو مي‌کوشد، (زيرا او با عمل خود به کيفر ستمگران مي‌رسد و تو با تحمّل ظلم، پاداش صابران را در مي‌يابي)، پاداش کسي که تو را خشنود ساخته، اين نيست که به او بدي کني.[٢]

١٥- ارزشهاي اخلاقي

وَ اعْلَمْ يَا بُنَيَّ أَنَّ الرِّزْقَ رِزْقَانِ: رِزْقٌ تَطْلُبُهُ وَ رِزْقٌ يَطْلُبُكَ فَإِنْ أَنْتَ لَمْ تَأْتِهِ أَتَاكَ. مَا أَقْبَحَ الْخُضُوعَ عِنْدَ الْحَاجَةِ، وَ الْجَفَاءَ عِنْدَ الْغِنَى؛ اي پسرکِ من! بدان که روزي و رزق بر دو گونه است، يکي آنکه تو آن را مي‌جويي، ديگري آنکه او تو را مي‌جويد که اگر تو به سراغ آن نروي، او نزد تو مي‌آيد (و هر يک از آن دو، به موجب مصلحتي است که خداوند به آن عالِم است). چه زشت است فروتني در هنگام نيازمندي و تندخويي و خشونت در وقت بي‌نيازي؟

إِنَّ لَكَ مِنْ دُنْيَاكَ مَا أَصْلَحْتَ بِهِ مَثْوَاكَ وَ إِنْ جَازِعْتَ عَلَى مَا تَفَلَّتَ مِنْ يَدَيْكَ فَاجْزَعْ عَلَى كُلِّ مَا لَمْ يَصِلْ إِلَيْكَ اسْتَدِلَّ عَلَى مَا لَمْ يَكُنْ بِمَا قَدْ كَانَ فَإِنَّ الْأُمُورَ أَشْبَاهٌ وَ لَا تَكُونَنَّ مِمَّنْ لَا تَنْفَعُهُ الْعِظَةُ إِلَّا إِذَا بَالَغْتَ فِي إِيلَامِهِ فَإِنَّ الْعَاقِلَ يَتَّعِظُ بِالْآدَابِ، وَ الْبَهَائِمَ لَا تَتَّعِظُ إِلَّا بِالضَّرْبِ. اطْرَحْ عَنْكَ وَارِدَاتِ

[١] . اگر برادر تو علّت و سببي براي بريدن از تو ارائه کرد ، تو در پيوستن بر او غلبه کن و نبايد که او در بريدن دوستي از اقدام تو در پيوستن، تواناتر باشد.

[٢] . از کسي که به تو ستم کرده انتقام مگير، زيرا او با عمل خود سود آن جهاني را عايد تو ساخته است (ابن ابي الحديد).