مناسك حج - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ١٤٢ - واجبات طواف

كفايت نمى‌كند، و چنانچه اين امر اتفاق بيفتد كه پاهاى او از زمين بلند شود، بايد مسافتى را كه با پاى خود نرفته بلكه كثرت ازدحام او را برداشته با خودش برده ملغى نمايد و دوباره به همان مكانى كه كثرت ازدحام او را از جايش بلند كرده برگردد و به طواف خود ادامه بدهد، اما اگر رجوع به آن مكان به خاطر كثرت ازدحام دشوار باشد، در اين صورت بدون اينكه قصد طواف نمايد اطراف خانه خدا بچرخد تا به همان مكان- مكانى كه كثرت ازدحام او را از جايش بلند كرده- برسد آنگاه قصد طواف نمايد، و چنانچه مى‌تواند از مطاف خارج شود و آنچه را كه انجام داده لغو كند، سپس طواف خود را از اول شروع نمايد. اگر كثرت ازدحام او را مجبور كند تا در زمين مطاف روى پاى خود راه برود و در اثناى طواف نتواند توقف نمايد چون اگر توقف كند كثرت جمعيت و ازدحام او را از جايش بلند مى‌كند، اشكال ندارد و طواف صحيح.

٨- طواف‌كننده بايد هفت دور متوالى و پى‌درپى دور خانه خدا بچرخد، و كمتر از هفت دور كفايت نمى‌كند، و هر بار كه دور خانه خدا مى‌چرخد شوط ناميده مى‌شود و طواف مركب از هفت شوط است.

٩- مشهور بين فقهاء اين است كه طواف بايد بين خانه خدا و مقام ابراهيم عليه السلام باشد و اين فاصله بيست و شش ذراع و نيم است، و نظر به اين كه حجر اسماعيل داخل مطاف است، پس محل طواف از حجر اسماعيل نبايد از شش ذراع و نيم بيشتر باشد، اما اين قول مشهور خالى از اشكال بلكه خالى از منع نيست، و ظاهرا طواف‌