علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٣٢ - آموزههای دینی و نظریه برچسبزنی
همانگونه که در حدیث اشاره شده است، فرد با کسی پیمان دینی میبندد و لغزشهای او را میشمارد به این هدف که روزی به وی برچسب بزند.[١]
همانگونه که در حدیث امام صادق خطاب به ابوبصیر، بدان اشاره شده است، برچسبی که به یاران امام زده شده بود، ابزار دستِ حاکمان و صاحبان قدرت قرار گرفته بود و با بهانه قرار دادن آن، ریختن خون شیعیان را حلال میشمردند. در حقیقت، حاکمان جور به دنبال این بودند که فقهایشان چنین برچسبی را به شیعیان بزنند تا آنان نیز به راحتی بتوانند ریختن خون آنها را حلال بشمارند.
٦ . راهحلهای کنترلی
نظریهبرچسبزنی، با توجه «به راهکارهایی مانند تعدیل در پیشداوریهای حاکمان و مجریان قوانین، در محورهایی تعریف کجروی، تعیین و گزینش کجروها و همچنین رفع محدودیتهای اجرایی نهادهای اجرای قانون تلاش میکند». «این تدبیرها در قالب راهبرد کلی (تغییر مسیر)[٢] و سیاستهای مهم ناشی از آن، از جمله برچسبزدایی[٣] رفع بدنامی[٤] جرمزدایی[٥] حبسزدایی[٦] عدم مداخله[٧] و سرانجام، در الگوهاو برنامههایی، مانند: قضای احیاگر[٨] و شرم بازگرداننده[٩] و همایشهای گروهی خویشاوندان،[١٠] را در قلمرو سیاستگذاری کنترل کجروی، نمایان ساخته و پربارترین کوششها در تبدیل مضمونهای نظری این دیدگاه به مفاهیم سیاست اجتماعی را ادوین شور،[١١] بر عهده داشته است».[١٢]
در احادیث نیز به راهحلهایی برای کنترل کجروی اشاره شده است که به برخی از آنها اشاره میکنیم:
١ ـ ٦ . پرهیز از مواضع برچسب خوردن
درباره این موضوع، امام علی فرموده است:
[١] . جرم و جرمشناسی، ص ١٩٤ ـ ١٩٥.
[٢].Psychology and … Wrighsman, L. S., et. Al. ١٩٩٨, p ١٢٤. به نقل از Americas "Crime Sheley, J. F. (١٩٨٥). Problem" (به نقل از: جامعهشناسی کجروی، ص ٤٢٣).
[٣] . آسیبشناسی اجتماعی، ص ١٠٦؛ جامعهشناسی انحرافات، ص ٢٦، به نقل از همان، ص ٤٢٣ ـ ٤٢٤.
[٤] . الکافی، ج ٢، ص ٣٥٨.
[٥] . همان، ص ٣٥٤.
[٦] . آداب معاشرت، ترجمه بحارالأنوار، ج ٢، ص ٣٤.
[٧] . الکافی، ج ٨ ، ص ٣٤.
[٨] . معادل«diversion» است که با تعبیرهای «قضازدایی» یا «تغییر مسیر کیفری» هم معادلگذاری شده است (ر. ک : دانشنامه جرمشناسی) به نقل از: جامعهشناسی کجروی، ص ٤٩٠.
[٩].delabelling
[١٠].decriminalization
[١١].decriminalization
[١٢].decarceration