١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢١٧ - حجیّت قول صحابه

 

د. کسانی که رو به دو قبله نماز خواندند.[١]

ﻫ . کسانی که قبل از هجرت ایمان آوردند.[٢]

استفاده از لفظ «مِن» که بیان کننده همه صحابه است: اکثر اهل سنّت قایل‌اند که «مِن» در این آیه مِن بیانیه برای جنس است و در نتیجه، خداوند از همه سابقون الاولون ـ که دیدگاه‌های مختلف اهل سنّت در بارۀ مصداق آن مطرح شد ـ راضی است.[٣]

السابقون الاولون از انصار: در ادامۀ آیه، اهل سنّت قایل‌اند که خداوند از سابقون اول از انصار نیز راضی است و می‌گویند مقصود از السابقون الاولون افرادی هستند که در بیعت عقبه اول و دومی شرکت کرده‌اند و همچنین کسانی هستند که هنگامی که ابوزراره و مصعب ابن عمیر نزد آنها فرستاده شد، بدان‌ها ایمان آوردند[٤] و بدین‌گونه، دامنه صحابه از مهاجرین و انصار را گسترده می‌کنند.

رَّضىِ‌َ اللَّهُ عَنهُْمْ وَ رَضُواْ عَنْهُ وَ أَعَدَّ لهَُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِى تحَْتَهَا الْأَنْهَرُ.

پس با توجه به این که عامه معتقدند که ﴿السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِینَ وَ الْأَنصَارِ٦٤٨٣٠;، همه صحابه یا تعدادی کثیری از صحابه هستند، در مقدمه دوم می‌گویند خداوند از آنها راضی است و وارد بهشت می‌شوند. مفسّران اهل سنّت در ذیل این بخش از آیه به روایتی استناد می‌کنند که: حمید ابن زیاد می‌گوید:

نزد محمد ابن کعب قرظی رفتم و به او گفتم: در بارۀاصحاب رسول خداˆ چه می‌گویی؟ گفت: جمیع اصحاب رسول خدا «فی الجنة محسنهم مسیئهم»گفتم: این سخن را از کجا می‌گویی؟ گفت: آیه را بخوان﴿السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِینَ وَ الْأَنصَارِ٦٤٨٣٠; تا آنجا که می‌فرماید «رضی الله عنهم و رضوا عنه». سپس گفت: امّا در بارۀ تابعان شرطی قایل شده و آن این است که آنها باید در کارهای نیک از صحابه پیروی کنند و فقط در این صورت اهل نجات‌اند و امّا صحابه چنین قید و شرطی را ندارند.[٥]

بنا بر این، اهل سنّت با ذکر این دو مقدمه از آیه به این نتیجه می‌رسند که قول صحابه حجت است.

نقد استدلاهای اهل سنّت درمورد آیه ١٠٠ سورۀ توبه

الف. روایاتی که اهل سنّت در آنها مصادیق ﴿السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِینَ وَ الْأَنصَارِ٦٤٨٣٠; را نقل نموده‌اند متفاوت و مختلف است و برخی قابل جمع نیز نیستند و دلیل لفظی بر هیچ یک از آنها درست


[١]. فتح المغیث، ج ٣، ص ٩٩.

[٩٠٤]. الاحکام فی اصول الاحکام، ج ٢، ص ٣٢٠؛ فتح المغیث، ج ٣، ص ٩٤.

[٩٠٥]. الانوار، تلخیص سید علی میلانی، ص ٩١.

[٩٠٦]. الرعایة فی علم الدرایة، ص ٣٤٣.

[٢] .اعیان الشیعة، ج ١، ص ١١٣؛ زبده البیان فی احکام القرآن، ص ٤٠٠.