مقالات فلسفی ط-صدرا
(١)
اصالت روح
١٣ ص
(٢)
قرآن و مسأله ای از حیات
٣١ ص
(٣)
توحید و تکامل
٤٥ ص
(٤)
پرسشهای فلسفی ابوریحان از بوعلی
٥٩ ص
(٥)
مقدمه
٥٩ ص
(٦)
مقام فلسفی ابوریحان
٦٤ ص
(٧)
ابوریحان یا بوعلی؟
٦٧ ص
(٨)
پرسشهای فلسفی ابوریحان از بوعلی (1)
٧١ ص
(٩)
چرا فلک بی وزن است؟
٧١ ص
(١٠)
بررسی
٧٥ ص
(١١)
بوعلی و قانون جبر در حرکت
٧٨ ص
(١٢)
به چه دلیل آسمان کون و فساد نمی پذیرد؟
٨٣ ص
(١٣)
بررسی
٨٤ ص
(١٤)
جهات ششگانه
٩٠ ص
(١٥)
بررسی
٩٢ ص
(١٦)
جزء لا یتجزّی
٩٣ ص
(١٧)
بررسی
٩٥ ص
(١٨)
پرسشهای فلسفی ابوریحان از بوعلی (2)
١٠٥ ص
(١٩)
معنی عقل بالقوه چیست؟
١٠٥ ص
(٢٠)
بررسی
١٠٦ ص
(٢١)
بررسی
١١٣ ص
(٢٢)
بررسی
١١٦ ص
(٢٣)
اما نظریه فنای قوه خیال و هر قوه دیگر غیر از قوه عاقله
١١٨ ص
(٢٤)
آیا عقل فعال منفعل هم هست؟
١١٨ ص
(٢٥)
بررسی
١١٩ ص
(٢٦)
آیا قوه عاقله بسیط کامل نیست؟
١٢٠ ص
(٢٧)
بررسی
١٢١ ص
(٢٨)
چگونه عقل صور خیالیه را مطالعه می کند؟
١٢٥ ص
(٢٩)
چه فرقی هست میان عروض معقولات و عروض وجود و وحدت؟
١٢٨ ص
(٣٠)
بررسی
١٢٩ ص
(٣١)
تجرد نفس
١٣٢ ص
(٣٢)
چه برهانی بر تجرد عقول فعّاله هست؟
١٣٥ ص
(٣٣)
بررسی
١٣٦ ص
(٣٤)
اصل تضاد در فلسفه اسلامی
١٣٩ ص
(٣٥)
تضاد و تصادم اساس تکاملها
١٤٠ ص
(٣٦)
نقش تضاد در ترکیب
١٤٠ ص
(٣٧)
تعریف دیالکتیک سازش تناقضها
١٤٣ ص
(٣٨)
نظریه فلاسفه اسلامی در تحلیل مفهوم « شدن »
١٤٤ ص
(٣٩)
الف وحدت هستی و نیستی در « شدن » و « صیرورت »
١٤٥ ص
(٤٠)
عدم به اعتبار اصلی نفس الامریت ندارد
١٥١ ص
(٤١)
اعتبار دوم عدم
١٥١ ص
(٤٢)
ب نقش تضاد در تغییر و حرکت و تکامل
١٥٦ ص
(٤٣)
نظریه اول ناسازگاریها امری عرضی و سطحی است
١٥٩ ص
(٤٤)
نظریه دوم نابجا بودن تضادها و کمال مطلوب نبودن جهان
١٦١ ص
(٤٥)
نظریه سوم اصیل بودن ناسازگاریها و مؤثر بودن آنها در تکامل
١٦٢ ص
(٤٦)
ناسازگاریها منشأ تنوع، تکامل، ترکیب، زیبایی و اعتلا هستند
١٦٢ ص
(٤٧)
توضیح نقش مثبت تضادها
١٦٣ ص
(٤٨)
سازگاری ( میل ترکیبی ) در عین ناسازگاری
١٦٤ ص
(٤٩)
تضاد، زمینه ساز حرکت
١٦٥ ص
(٥٠)
بحث حرکت
١٦٨ ص
(٥١)
تعمیم قوه و فعل در اعراض اشیاء
١٧٠ ص
(٥٢)
حرکت در فلسفه جدید غرب
١٧٣ ص
(٥٣)
جریان اندیشه تضاد و حرکت در شرق و غرب
١٧٥ ص
(٥٤)
علت « رسیدن » نه علت « رساندن »
١٧٦ ص
(٥٥)
توجیه حرکت در مغرب زمین
١٧٧ ص
(٥٦)
توضیح جهان از راه ضرورت منطقی
١٧٨ ص
(٥٧)
دیالکتیک؛ سیر از دلیل به نتیجه در ذهن و عین
١٨٢ ص
(٥٨)
ایرادهای نظریه هگل
١٨٣ ص
(٥٩)
شاگردان هگل
١٨٥ ص
(٦٠)
روابط فلسفه و عرفان
١٩١ ص
(٦١)
خلاصه
١٩٣ ص
(٦٢)
مسأله علیت
١٩٥ ص
(٦٣)
نظریه « خلق جدید » عرفا
١٩٦ ص
(٦٤)
فلسفه اسلامی پیش از ملا صدرا
٢٠٥ ص
(٦٥)
فلسفه اسلامی از میر داماد تا عصر حاضر
٢٢٤ ص
(٦٦)
حکمت صدر المتألّهین
٢٣٠ ص
(٦٧)
اصالت وجود
٢٣٦ ص
(٦٨)
وحدت وجود
٢٣٨ ص
(٦٩)
وجود ذهنی
٢٤٠ ص
(٧٠)
امکان فقری
٢٤٢ ص
(٧١)
مناط احتیاج به علت
٢٤٤ ص
(٧٢)
نحوه ارتباط معلول به علت
٢٤٥ ص
(٧٣)
حرکت جوهری
٢٤٧ ص
(٧٤)
رابطه ثابت با متغیر
٢٥٠ ص
(٧٥)
فلسفه ملا صدرا
٢٥٢ ص
(٧٦)
تکامل بشر در رهایی از شرایط مادی است
٢٥٣ ص
(٧٧)
ارتباط جهان بینی با ایدئولوژی
٢٥٣ ص
(٧٨)
اصالت وجود
٢٥٤ ص
(٧٩)
بحث حرکت
٢٥٥ ص
(٨٠)
اصل « ماده و صورت » و تکامل
٢٥٧ ص
(٨١)
مسأله اتحاد نفس و بدن
٢٥٨ ص
(٨٢)
مسأله کلیات
٢٦٠ ص
(٨٣)
مسأله اتحاد عاقل و معقول
٢٦١ ص
(٨٤)
وجود ذهنی
٢٦٣ ص
(٨٥)
حقیقت علم چیست؟ علم از اقسام وجود است
٢٦٤ ص
(٨٦)
ارزش و اعتبار علم
٢٦٤ ص
(٨٧)
تنها راه به سوی رئالیسم
٢٦٤ ص
(٨٨)
تاریخچه بحث وجود ذهنی
٢٦٥ ص
(٨٩)
سهم عرفا، حکما و متکلمین در مسأله سهم قدما
٢٦٥ ص
(٩٠)
مواضعی که حکمای اسلامی این بحث را مطرح کرده اند
٢٦٦ ص
(٩١)
تردید در مدعای حکما توسط میر سید شریف
٢٦٦ ص
(٩٢)
نظریه لاهیجی
٢٦٧ ص
(٩٣)
نظریه صدرالمتألهین
٢٦٧ ص
(٩٤)
سهم متکلمین ( نقش تخریبی )
٢٦٨ ص
(٩٥)
سهم عرفا
٢٦٨ ص
(٩٦)
نظر شیخ اشراق
٢٦٩ ص
(٩٧)
اقوال وجود ذهنی
٢٧٠ ص
(٩٨)
نظر ماهوی
٢٧٠ ص
(٩٩)
نظریه « اضافه » اشعری
٢٧٠ ص
(١٠٠)
نظر فخر رازی
٢٧١ ص
(١٠١)
اصول اقوال درباره حقیقت علم
٢٧٢ ص
(١٠٢)
ادلّه وجود ذهنی
٢٧٥ ص
(١٠٣)
خدا و جهان دیگر
٢٧٩ ص
(١٠٤)
علاقه مندی بشر به این موضوع
٢٧٩ ص
(١٠٥)
طرح مسئله خدا و جهان دیگر
٢٨٠ ص
(١٠٦)
یک مثال ساده
٢٨١ ص
(١٠٧)
یادداشتهای مقاله توحید
٢٨٥ ص
(١٠٨)
ادلّه توحید
٢٩٣ ص
(١٠٩)
دلیل اولی که حاجی در منظومه ذکر می کند این است که
٢٩٣ ص
(١١٠)
برهان دوم
٣٠١ ص
 
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص

مقالات فلسفی ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٨ - اصالت روح

میگوید:

«مذهب مادی یکی از قوانین اساسی علم فیزیک جدید را که «قانون بقای انرژی» است نقض میکند. مطابق این قانون مجموع انرژیهای موجود در جهان مقدار ثابتی دارد و تغییراتی که در اطراف ما ایجاد میشود چیز دیگری نیست جز آنکه انرژی از محلی به محل دیگر منتقل میگردد و از صورتی به صورت دیگر درمیآید.

خوب واضح است که بنا به این قانون، ظواهر و نمودهای فیزیکی «حلقه بستهای» را تشکیل میدهند و در این حلقه جای خالی برای نوع دیگر از ظواهر به نام ظواهر «روانی» یا «عقلی» وجود نخواهد داشت، بنابراین عملیات دماغی علی رغم تعقید و پیچیدگی خاصی که دارند ناچار در شمار نمودهایی خواهند بود که از قانون علیت تبعیت میکنند و تمام تغییراتی که در نتیجه عمل مؤثرات خارجی بر دماغ حادث میشود ناگزیر است که به شکل فیزیکی و شیمیایی خالص باشد و به همین شکل هم منتشر گردد. با چنین نظریه کلی جنبه عقلانی اشیاء پا در هوا میماند، زیرا چگونه میتوان پیدایش نمودهای روانی را از نمودهای فیزیکی و مادی تصور کرد بدون اینکه از انرژی فیزیکی وابسته به نمودها چیزی کسر شود؟ تنها چاره منطقی این است که برای اعمال عقلی نیز یک نوع انرژی خاصی در مقابل انرژیهای دیگر شیمیایی و الکتریکی و حرارتی و مکانیکی قائل شویم و این را بپذیریم که میان این انرژی مخصوص و اقسام دیگر انرژی که میشناسیم، نسبت ثابتی شبیه نسبتهای ثابت ما بین سایر اقسام انرژی وجود دارد. ولی باید گفت که چنین عقیدهای را علمای مادی اظهار نکردهاند و هیچ کس در متون مادی به تفصیل در این باره سخن نگفته است، و اعتراضات کلی در برابر این عقیده وجود دارد که نمیگذارد چنین عقیدهای فرصت تظاهر پیدا کند. هسته تمام اعتراضاتی که ممکن است بشود آن است که مفهوم انرژی که علمای فیزیک آن را تعریف میکنند به هیچ وجه قابل انطباق بر عملیات و نمودهای عقلی و روانی نیست.»

کرسی موریسن در کتاب راز آفرینش انسان ترجمه آقای محمد سعیدی میگوید:

«ظهور انسان عاقل و متفکر در میان حیوانات امری خطیرتر و غامضتر از آن است که تصور کنیم این ظهور معلول تحولات ماده است و دست خالقی در آن دخالت نداشته است. در غیر این صورت انسان باید آلتی مکانیکی باشد که دستی دیگر، آن را به کار میاندازد و میگرداند. حال ببینیم گرداننده این ماشین کیست و دستی که آن را به کار میاندازد کدام است. علم تاکنون نتوانسته است تأویلی از این