از ژرفاي نماز - الخامنئي، السيد علي - الصفحة ٣٢
بر مى داشته اند .
اين گروه را نيز در تاريخ به وضوح مى توان ديد : همه كسانى كه در نظامهاى جاهلى , چشم بسته و سر بزير , دنباله رو خواست و اراده آن پيشوايان بوده اند و به سود آنان مناديان حق و عدل و پيام آوران آيين خدا را تخطئه كرده اند و حتى گاه رو در روى آنان ايستاده اند , و حتى يك لحظه نيز به خود اجازه نداده اند كه در اين موضوع نابخردانه تجديد نظرى كنند .
اين موضع را از اين نظر نابخردانه مى ناميم كه يكسر به سود طبقات بالا و به زيان خود اين گمرهان است . و به عكس , دعوت پيامبران كه ريشه كن ساز حيثيت و هستى گروه مغضوبان مى باشد طبعا به سود طبقات محروم و مستضعف و از جمله همين تحميق شدگان گمراه است .
نمازگزار با يادآورى و تذكر اين دو روش و منش ( روش مغضوبان و گمراهان ) در خود , حالت حساسيت و دقت و مراقبتى نسبت به راهى كه بايد پيمود و موضعى كه در برابر صلاى نجاتبخش پيامبران بايد گرفت پديد مى آورد . و آن گاه اگر در سلوك زندگى خود نشانه اى از رشد و راهيابى ديد بار ديگر به شكرانه نعمت بزرگ , زبان به شكر و ستايش خدا مى گشايد و مى گويد : الحمد الله رب العالمين [١٣]
و بدين گونه بخش مهمى از نماز را به پايان مى برد .
[١٣]گفتن اين جمله در پايان سوره حمد مستحب است .