كليات مفاتيح نوين - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤ - ٧- فلسفه پاداشهاى فراوان دعاها، زيارات و نمازها
٧- فلسفه پاداشهاى فراوان دعاها، زيارات و نمازها
گاه در روايات براى دعاها و زيارات و نمازها و اذكار پاداشهاى عظيمى ذكر شده است كه ممكن است اين دو سؤال را براى خوانندگان مطرح كند:
١- آيا هر فرد مسلمانى كه چنين اعمال سادهاى را انجام دهد از چنان پاداشهاى عظيم بهرهمند مىشود و اصولًا چه رابطهاى ميان اين اعمال و آن همه ثواب و پاداش است؟
٢- گرچه رحمت الهى بىپايان است و هر قدر پاداش به افراد بدهد، كاستى در آن ايجاد نمىشود
(وَلا تَزيدُهُ كَثْرَةُ الْعَطاءِ إِلّا جُوداً وَ كَرَماً)
. [١] ولى گاه اين پاداشها از حدّ نياز در زندگى آخرت نيز افزون است و گاه مىشود كه رسيدن به يك پاداش معنوى و فوق العاده براى آرامش و لذّات مؤمن كافى است.
در پاسخ سؤال اول بايد به اين نكته توجّه كرد كه اوّلًا: دريافت اين پاداشهاى عظيم مطابق صريح آيات قرآن و روايات، متوقّف بر ايمان و اخلاص و تقواست، چنانكه در قرآن كريم مىخوانيم:
«إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ». [٢]
در روايتى از امام صادق عليه السلام آمده است:
«مَنْ قالَ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ مُخْلِصاً، دَخَلَ الْجَنَّةَ، وَ اخْلاصُهُ انْ يُحْجِزَهُ لا الهَ الَّا اللَّهُ عَمَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَ
؛ كسى كه «لا اله الا اللَّه» را با اخلاص بگويد، داخل بهشت مىشود و اخلاصش اين است كه «لا الهَ الَّا اللَّهُ» او را از تمام آنچه خداوند متعال حرام كرده، باز دارد». [٣] قابل توجّه اينكه مرحوم علّامه مجلسى در بحارالانوار چندين حديث به اين مضمون نقل كردهاست. [٤] و نيز در پارهاى از رواياتى كه در مورد پاداش عظيم زيارتها آمده، جمله
«عارِفاً بِحَقِّهِ»
ديده مىشود كه مفهومش آن است: آن امام را واجب الاطاعة بداند و دستوراتش را بكار گيرد؛ در يكى از اين روايات امام كاظم عليه السلام مىفرمايد:
«اذا عَرَفَ حَقَّهُ وَ حُرْمَتَهُ وَ وَلايَتَهُ
...». [٥] ثانياً: حفظ اين دستاوردها و پاداشها نيز مهمّ است؛ زيرا ممكن است كسى با اعمال صالحى پاداشهاى عظيمى براى خود فراهم سازد، ولى بعداً با اعمال زشت و گناهان عظيم آنها را از نامه اعمال خود بشويد؛ در حديث معروفى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم كه: هر كس لا اله الا اللَّه بگويد، خداوند درختى در بهشت براى او غرس مىكند (حضرت همين سخن را درباره اذكار ديگرى نيز فرمود).
مردى از قريش در آنجا حاضر بود، عرض كرد: اى رسول خدا! بنابراين درختان ما در بهشت بسيار زياد است! حضرت فرمود:
«نَعَمْ! وَ لكِنْ ايَّاكُمْ انْ تُرْسِلُوا عَلَيْها نِيراناً فَتُحْرِقُوها
؛ آرى! ولى برحذر باشيد
[١]. دعاى افتتاح.
[٢]. سوره مائده، آيه ٢٧.
[٣]. بحارالانوار، جلد ٩٠، صفحه ١٩٧، حديث ٢١.
[٤]. همان مدرك.
[٥]. كافى، جلد ٤، صفحه ٥٨٢، حديث ٩. (مرحوم كلينى در همان باب روايات ديگرى نزديك به همين مضمون آورده است).