؛ و آن كس كه در خانه‌اش بنشيند و بگويد: پروردگارا! روزى مرا برسان! به او گفته مى‌شود: آيا براى طلب روزى و كسب درآمد، راه و مسيرى (كه همان تلاش و كوشش است) قرار نداده‌ام؟!». [١] ب) گناهان از موانع مهم است‌

بسيارى از گناهان، سبب عدم استجابت دعا مى‌شود. در روايتى امام على عليه السلام در پاسخ به مردى كه گفت دعاى ما به اجابت نمى‌رسد، فرمود: «چگونه دعايتان به اجابت برسد، در حالى كه راه‌هاى آن را مسدود ساخته‌ايد! اعمالتان را اصلاح كنيد، درونتان را خالص گردانيد، امر به معروف و نهى از منكر كنيد، آنگاه خداوند دعايتان را به اجابت مى‌رساند». [٢] (و به اين ترتيب دعا وسيله‌اى براى تربيت و خودسازى مى‌شود).

در روايات ديگرى، عقوق والدين، [٣] ناپاكى‌هاى درونى، نفاق، تأخير نماز از وقتش، ترك نيكى و صدقه، بدزبانى و ... از عوامل عدم استجابت دعا ذكر شده است. [٤] ج) دعا بر ضدّ مؤمنان و دوستان‌

اگر كسى برضدّ مؤمنى و دوستى دعا كند (نفرين نمايد) و بدون جهت و ظالمانه، از خداوند بدِ او را بخواهد، دعايش به اجابت نمى‌رسد. [٥] د) دعا فقط در دشواريها

اگر كسى در حالت خوشى و آسودگى به درگاه خدا نرود و دعا نكند و فقط در مشكلات و شدّت و گرفتارى به سوى خدا برود، ممكن است دعايش به اجابت نرسد. در روايات آمده است: اگر بخواهى در مشكلات و دشواريها خداوند دعايت را به اجابت برساند، در آسودگى و خوشى، خدا را فراموش مكن و فراوان دعا كن!. [٦] ه) غذاهاى حرام و ناپاك‌

در روايت آمده است: «آن كسى كه مى‌خواهد، دعايش به اجابت برسد، بايد از راه حلال كسب درآمد كند» [٧] و در روايت ديگر رسول خدا صلى الله عليه و آله به كسى كه گفت دوست دارم، دعايم مستجاب شود، فرمود:

«وجودت را از لقمه حرام پاك كن». [٨]

[١]. وسائل الشيعه، جلد ٤، كتاب الصلاة، ابواب الدعاء، باب ٥٠، صفحه ١١٥٩، حديث ٣.

[٢]. بحارالانوار، جلد ٩٠، صفحه ٣٧٧، حديث ١٧.

[٣]. كافى، جلد ٢، صفحه ٤٤٧، حديث ١.

[٤]. معانى الاخبار، صفحه ٢٧١، حديث ٢ و بحارالانوار، جلد ٧٠، صفحه ٣٧٦، حديث ١٢.

[٥]. بحارالانوار، جلد ٩٠، صفحه ٣٧٨، حديث ٢١.

[٦]. وسائل الشيعه، جلد ٤، صفحه ١٠٩٦، باب ٩ از ابواب الدعاء.

[٧]. بحارالانوار، جلد ٩٠، صفحه ٣٥٨ و ٣٧٣.

[٨]. همان مدرك، صفحه ٣٧٣.